Anne ve Babadan Gelen Bağışların Boşanmada Paylaşımı
Boşanma davalarında en sık karşılaşılan mal paylaşımı sorunlarından biri, eşlerin ailelerinden (anne, baba vb.) gelen para, altın veya gayrimenkullerin kime ait olacağıdır. Türk Medeni Kanunu’na göre, mal rejiminin tasfiyesinde “edinilmiş mallar” ve “kişisel mallar” ayrımı yapılır.
Kişisel Mal Kuralı
Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesi uyarınca, karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen mallar (bağış, miras vb.) kişisel mal sayılır. Bu nedenle, eşlerden birinin anne veya babasından gelen bağışlar, kural olarak o eşin kişisel malıdır ve boşanmada mal paylaşımına dahil edilmez.
TMK Madde 220/2: “Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri kişisel maldır.”
Hangi Durumlarda Paylaşıma Dahil Edilmez?
- Miras Kalan Mallar: Anne veya babadan miras yoluyla intikal eden ev, arsa, para vb. tamamen mirasçı eşe aittir.
- Bağışlanan Para veya Altın: Ailenin düğünde taktığı takılar veya evlilik birliği içinde çocuğuna bağışladığı paralar kişisel maldır.
- Ailenin Aldığı Ev veya Araba: Tapusu veya ruhsatı eşin üzerine olsa bile, bedeli tamamen ailesi tarafından karşılanmışsa bu mal kişisel mal sayılır.
İstisnalar ve Karışık Durumlar
Bazı durumlarda, aileden gelen bağışlar ile edinilmiş mallar birbirine karışabilir. Bu durumlarda Yargıtay’ın yerleşik içtihatları devreye girer:
1. Bağışın “Evlilik Birliğine” Yapılması
Eğer anne veya baba, bağışı sadece kendi çocuğuna değil, “eşlere ortak” olarak yapmışsa (örneğin tapunun yarı yarıya yapılması veya paranın ortak hesaba yatırılması), bu durumda bağışlanan malın yarısı diğer eşin hakkı olabilir. Ancak aksi ispatlanmadıkça, ailenin yaptığı bağışın kendi çocuğuna yapıldığı karine olarak kabul edilir.
2. Bağışın Edinilmiş Mala Dönüşmesi
Kişisel malın (örneğin aileden gelen paranın) geliri (kira, faiz vb.) edinilmiş mal sayılır (TMK m. 219). Yani, babadan kalan evin kendisi kişisel maldır, ancak bu evden elde edilen kira gelirleri evlilik içinde harcanmamış ve birikmişse, bu birikim paylaşıma konu olabilir.
3. Kişisel Malın Edinilmiş Mala Katkısı
Eğer eşlerden biri, ailesinden gelen parayı (kişisel mal), evlilik birliği içinde satın alınan ortak bir evin peşinatına veya taksitlerine yatırmışsa, bu durumda “değer artış payı alacağı” talep edebilir. Yani, evin değeri arttığında, koyduğu paranın güncel değerini ve artış oranını geri alabilir.
