Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde anlaştıklarını gösteren ve mahkemeye sunulan yazılı bir belgedir. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca, anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için hakimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulması şarttır.
Protokolde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
Geçerli bir anlaşmalı boşanma protokolünde aşağıdaki hususların açık, net ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmesi gerekir:
1. Boşanma İradesi
Tarafların her ikisinin de boşanmayı kabul ettiği ve evlilik birliğini sona erdirmek istedikleri açıkça belirtilmelidir.
2. Velayet ve Kişisel İlişki
Varsa müşterek çocukların velayetinin kime verileceği ve velayet kendisine verilmeyen tarafın çocukla ne zaman, nasıl görüşeceği (kişisel ilişki) detaylıca yazılmalıdır. Ancak unutulmamalıdır ki, Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesi gereğince hakim, ana ve babayı dinledikten sonra çocukların velayetine ve kişisel ilişkiye dair düzenlemeyi, ana ve baba yararını da göz önünde tutarak çocuğun üstün yararına göre yapar.
3. Nafaka (İştirak ve Yoksulluk)
- İştirak Nafakası: Çocuk için ödenecek nafaka miktarı ve yıllık artış oranı.
- Yoksulluk Nafakası: Eş için ödenecek nafaka miktarı, yıllık artış oranı veya nafaka talep edilmiyorsa bu durumun açıkça belirtilmesi (“Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir” gibi).
4. Maddi ve Manevi Tazminat
Tarafların birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talepleri olup olmadığı, varsa miktarı ve ödeme şekli yazılmalıdır. Talep yoksa, “Taraflar birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedir” şeklinde feragat beyanı yer almalıdır.
5. Mal Paylaşımı ve Eşyalar
Ev eşyaları, ziynet eşyaları, gayrimenkuller, araçlar ve bankadaki paraların nasıl paylaşılacağı belirtilmelidir. Eğer paylaşım yapılmışsa ve başka talep yoksa, “Tarafların birbirlerinden mal rejiminden kaynaklı (katılma alacağı, katkı payı vb.) herhangi bir alacak talebi yoktur” ibaresi eklenmelidir.
Protokol Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Açıklık: İfadeler net olmalı, “uygun görülen zamanda” gibi muğlak ifadelerden kaçınılmalıdır.
- İcra Edilebilirlik: Protokol maddeleri mahkeme kararına dönüşeceği için icra dairesinde infaz edilebilir nitelikte olmalıdır.
- Hukuka Uygunluk: Kamu düzenine ve ahlaka aykırı maddeler (örneğin “velayet babada kalacak ama anne çocuğu hiç görmeyecek” gibi) hakim tarafından kabul edilmez.
Protokolün Mahkemeye Sunulması
Hazırlanan protokol, her iki tarafça (ve varsa avukatlarınca) imzalanır ve anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ekinde Aile Mahkemesine sunulur. Duruşma günü hakim, taraflara protokoldeki imzaların kendilerine ait olup olmadığını ve içeriğini kabul edip etmediklerini sorar.
