Yıllık İzin Ücreti Hangi Ödemeler Üzerinden Hesaplanır?
İş sözleşmesinin devamı süresince kullanılan yıllık izinlerin ücreti ile iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenen yıllık izin ücreti alacağı, iş hukukunun en teknik konularından biridir. İşçinin izne ayrıldığı tarihteki refah seviyesini korumayı amaçlayan bu ödemede, hangi kalemlerin hesaba dahil edileceği İş Kanunu ile açıkça sınırlandırılmıştır.
1. Temel Esas: Asıl Ücret (Çıplak Ücret)
Yıllık izin ücreti hesaplanırken işçinin asıl ücreti yani temel maaşı esas alınır. Kanun koyucu, izin ücretinin hesabında işçinin süreklilik arz etmeyen veya performansa dayalı ek ödemelerinin dikkate alınmayacağını hükme bağlamıştır.
2. Hesaba Dahil Edilmeyen Ödemeler
Hesaplama yapılırken aşağıdaki ödemeler brüt maaşın dışında tutulur:
- Fazla çalışma (mesai) ücretleri,
- Hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı alınan zamlı ücretler,
- Satış primleri, hedef primleri ve ikramiyeler,
- Yol, yemek, yakacak gibi sosyal yardımlar,
- Kasa tazminatı ve diğer tazminat mahiyetindeki ödemeler.
3. Değişken Ücretli İşçilerde Hesaplama Usulü
İşçinin ücreti sabit olmayıp parça başı, akort veya yüzde usulü gibi değişken bir sisteme dayanıyorsa; izin ücreti, işçinin son bir yıl içinde kazandığı toplam ücretin, bu süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak günlük ortalama ücret üzerinden hesaplanır.
4. Hafta Tatili ve Genel Tatil Ücretleri
Yıllık izin süresi içine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ücretleri, yıllık izin ücretinden ayrı olarak ve tam olarak ödenmelidir. Bu günler, işçinin hak ettiği yıllık izin süresinden düşülemez ve ücretinden de kesinti yapılamaz.
5. İş Sözleşmesi Sona Erdiğinde İzin Ücreti
İş sözleşmesi herhangi bir nedenle (istifa, kovulma, emeklilik vb.) sona erdiğinde, işçinin hak edip de kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki son brüt ücreti üzerinden nakden ödenir. Bu alacakta zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıldır.
