Velayetle İlgili Sık Sorulan Sorular
Velayet, boşanma sürecindeki en hassas konulardan biridir. Aşağıda, velayet konusunda en çok merak edilen soruların hukuki yanıtlarını bulabilirsiniz.
1. Velayet kime verilir, hakim neye göre karar verir?
Hakim, velayet kararını verirken tek bir kriteri gözetir: Çocuğun üstün yararı. Ebeveynlerin maddi durumu, sosyal statüsü veya kusur durumundan ziyade; çocuğun kimin yanında daha iyi bakılacağı, eğitiminin ve psikolojik gelişiminin kimin yanında daha sağlıklı olacağı önemlidir.
2. Küçük çocuğun velayeti mutlaka anneye mi verilir?
Genel uygulama olarak, anne bakımına ve şefkatine muhtaç yaşta olan (özellikle 0-3 yaş ve okul öncesi) çocukların velayeti anneye verilir. Ancak bu kesin bir kural değildir. Eğer annenin sağlığı, yaşam tarzı veya davranışları çocuğun güvenliğini tehlikeye atıyorsa, velayet babaya da verilebilir.
3. Çocuğun görüşü velayet davasında sorulur mu?
Evet. Yargıtay uygulamalarına göre, “idrak çağına” gelmiş (genellikle 8 yaş ve üzeri) çocukların görüşü mahkemece alınmalı ve bu görüşe önem verilmelidir. Ancak çocuğun tercihi hakimi bağlayıcı tek kriter değildir.
4. Yeniden evlenmek velayeti kaybetme sebebi midir?
Hayır. Türk Medeni Kanunu’na göre, velayet sahibi ebeveynin yeniden evlenmesi tek başına velayetin değiştirilmesi sebebi değildir. Ancak, yeni evlilik çocuğun ihmal edilmesine veya kötü muamele görmesine neden oluyorsa, velayet değiştirilebilir.
5. Babaya velayet hangi durumlarda verilir?
Annenin çocuğa bakmaktan aciz olması, çocuğa şiddet uygulaması, ahlaki değerlere aykırı yaşam sürmesi, akıl hastalığı bulunması veya çocuğun babayı tercih etmesi (idrak çağındaysa ve menfaatine uygunsa) gibi durumlarda velayet babaya verilebilir.
6. Ortak velayet nedir, Türkiye’de uygulanıyor mu?
Ortak velayet, boşanmadan sonra da anne ve babanın çocuk üzerindeki hak ve sorumlulukları birlikte kullanmaya devam etmesidir. Tarafların bu konuda anlaşması ve hakimin de bunu çocuğun yararına bulması şartıyla, Türkiye’de de ortak velayet kararı verilebilmektedir.
7. Velayeti almayan ebeveyn çocuğu ne sıklıkla görebilir?
Bu durum “kişisel ilişki” kararıyla belirlenir. Genellikle iki haftada bir hafta sonu, dini bayramların bir kısmında, sömestr tatilinin bir haftasında ve yaz tatilinde (örneğin Temmuz ayında 1 ay) görüşme hakkı tanınır.
8. Çocuğumu göstermezsem velayeti kaybeder miyim?
Evet, bu bir risktir. Yargıtay, çocuğun diğer ebeveynle kişisel ilişki kurmasını sürekli ve nedensiz yere engelleyen ebeveynin, velayet hakkını kötüye kullandığını kabul etmekte ve velayetin değiştirilmesi sebebi olarak görmektedir.
