38
Nişanın Bozulması
Nişanlılık, evlenme vaadiyle kurulan bir hukuki ilişki olsa da, tarafları evlenmeye zorlayan mutlak bir bağ değildir. Nişanlılık çeşitli sebeplerle sona erebilir. Sona erme şekli, tazminat ve hediyelerin iadesi gibi hukuki sonuçları belirler.
Nişanlılığın Sona Erme Halleri
- Evlenme: Nişanlılığın doğal sona erme şeklidir.
- Ölüm veya Gaiplik: Taraflardan birinin ölmesiyle nişan kendiliğinden sona erer.
- Anlaşma: Tarafların karşılıklı anlaşarak nişanı bitirmeleri (ikâle).
- Tek Taraflı Bozma: Bir tarafın “artık evlenmek istemiyorum” diyerek nişanı atması.
- İmkansızlık: Evlenmeye engel bir durumun (örneğin taraflardan birinin cinsiyet değiştirmesi veya kesin evlenme yasağının ortaya çıkması) doğması.
Haklı ve Haksız Bozma Ayrımı
Hukuki açıdan en önemli ayrım, nişanın bozulmasında “haklı bir sebep” olup olmadığıdır:
- Haklı Sebep: Aldatma, şiddet, ağır hastalık, hırsızlık gibi güven sarsıcı durumlar varsa, nişanı bozan taraf tazminat ödemez, aksine tazminat isteyebilir.
- Haksız Sebep (Keyfi Bozma): Hiçbir geçerli neden yokken “sıkıldım”, “vazgeçtim” diyerek nişanı bozan taraf, karşı tarafın maddi ve manevi zararlarını karşılamakla yükümlüdür.
Sonuçları: Nişan bozulduğunda alışılmışın dışındaki hediyeler geri verilir. Kusursuz taraf, yaptığı masraflar için maddi tazminat ve yaşadığı üzüntü için manevi tazminat talep edebilir.