Nafaka Yükümlülüğünün İhlali Suçu
Mahkeme kararı ile belirlenen nafaka borcunun ödenmemesi, İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesinde özel bir suç olarak düzenlenmiştir. “Nafaka hükmüne uymamak” olarak tanımlanan bu suçun yaptırımı hürriyeti bağlayıcı cezadır.
1. Suçun Oluşma Şartları
Her ödenmeyen nafaka borcu suç oluşturmaz. Tazyik hapsi verilebilmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir:
- Nafaka alacağı için icra takibinin başlatılmış ve kesinleşmiş olması,
- Borçluya icra emrinin tebliğ edilmiş olması,
- Ödeme süresinin (7 gün) geçmiş olması,
- Şikayet tarihine kadar en az bir aylık cari (işleyen) nafaka borcunun birikmiş olması.
2. Cezası: 3 Aya Kadar Tazyik Hapsi
Alacaklının şikayeti üzerine İcra Ceza Mahkemesi, borçluyu 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırır. Bu ceza:
- Paraya çevrilemez.
- Ertelenemez.
- Adli sicil kaydına (sabıka) işlenmez.
3. Cezanın Düşmesi
Borçlu, borcunu (şikayete konu olan ayların nafakası + faiz + masraflar değil, sadece asıl nafaka borcunu ödemek yeterli olabilir, ancak uygulamada dosya borcunu kapatması beklenir) ödediği anda ceza düşer. Eğer hapse girmişse, ödeme yaptığı an tahliye edilir.
4. Şikayet Süresi
Şikayet hakkı, nafakanın ödenmediği tarihten itibaren 3 ay ve her halde 1 yıl ile sınırlıdır (İİK m. 347). Süresinde şikayet edilmezse o aya ait ceza hakkı düşer.
