Nafaka İndirim ve Kaldırma Davası

Mahkeme tarafından hükmedilen nafaka miktarı veya yükümlülüğü sonsuza kadar değişmez değildir. Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi, “durumun değişmesi” halinde nafakanın indirilmesine veya tamamen kaldırılmasına karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.

1. Nafaka İndirim Davası Şartları

Nafaka yükümlüsü (ödeyen taraf), mali gücünde önemli bir azalma olursa veya alacaklının (alan tarafın) mali gücü iyileşirse, “Nafaka İndirim Davası” açabilir. Örnek sebepler:

• Yükümlünün işten çıkarılması, iflas etmesi veya hastalanarak çalışma gücünü kaybetmesi.
• Yükümlünün yeniden evlenmesi ve yeni çocuğunun olması (bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısının artması).
• Nafaka alan kişinin işe girmesi veya gelirinin artması (ancak yoksulluktan tamamen kurtarmıyorsa sadece indirim yapılır).

2. Nafaka Kaldırma Davası Şartları

Nafakanın tamamen kesilmesi (kaldırılması) için şu şartlardan biri gerçekleşmelidir:

• Yoksulluğun Ortadan Kalkması: Nafaka alan eşin; memur olması, düzenli ve yeterli maaşlı bir işe girmesi, miras kalması gibi nedenlerle artık “yoksul” sayılmayacak duruma gelmesi.
• Haysiyetsiz Hayat Sürme: Nafaka alan eşin toplum ahlakına aykırı, yüz kızartıcı bir yaşam tarzı sürdürmesi (TMK m. 176/4).
• Fiilen Evli Gibi Yaşama: Resmi nikah yapmaksızın başka biriyle karı-koca gibi sürekli bir hayat sürmesi. Kanun koyucu, nafaka hakkının kötüye kullanılmasını önlemek için bu durumu “kaldırma sebebi” saymıştır.

3. Kendiliğinden Sona Erme (Davasız)

Bazı durumlarda mahkeme kararına gerek yoktur, nafaka kanun gereği otomatikman son bulur:

• Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi.
• Taraflardan birinin ölümü.