İşçinin Yetersizliği Nedeniyle Fesih

İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilebilmesi için “geçerli” veya “haklı” bir nedene dayanması gerekir. İşçinin yetersizliği, İş Kanunu’nun 18. maddesinde düzenlenen “geçerli fesih” nedenlerinden biridir.

Yetersizlik (Liyakatsizlik) Nedir?

Yetersizlik, işçinin kendisinden beklenen işi yapabilme kapasitesine (bilgi, beceri, yetenek) sahip olmamasıdır. Yetersizlik ikiye ayrılır:

• Fiziki Yetersizlik: İşçinin, işin gerektirdiği fiziksel güce veya sağlık koşullarına sahip olmaması (örneğin sık sık hastalanması).
• Mesleki Yetersizlik: İşçinin, işin gerektirdiği mesleki bilgi, tecrübe veya eğitime sahip olmaması, işi öğrenememesi veya kendini geliştirememesi.

Fesih İçin Gerekli Şartlar

İşverenin yetersizlik nedeniyle fesih yapabilmesi için şu aşamaları izlemesi gerekir:

1. Somut Tespit: Yetersizliğin somut olaylarla (hatalı üretim, müşteri şikayeti vb.) tespit edilmesi gerekir.
2. Eğitim: İşveren, yetersiz olan işçiyi hemen çıkarmak yerine ona eğitim vermeli veya başka bir pozisyonda değerlendirmeyi denemelidir (Fesih son çare ilkesi).
3. Savunma: İş Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca, işçinin yetersizliği nedeniyle yapılacak fesihten önce işçinin savunmasının alınması zorunludur.

Haklı Fesih ile Karıştırılmamalıdır

Tazminat ve İşe İade

Yetersizlik nedeniyle işten çıkarılan işçi:

• Kıdem Tazminatı: 1 yıllık kıdemi varsa alır.
• İhbar Tazminatı: Alır (veya ihbar süresi kullandırılır).
• İşsizlik Maaşı: Hak kazanır.
• İşe İade Davası: Feshin geçersiz olduğunu düşünüyorsa 1 ay içinde dava açabilir. Mahkemede ispat yükü işverendedir.

Sonuç

İşçinin yetersiz olması, işverene onu tazminatsız çıkarma hakkı vermez. Yetersizlik, ancak usulüne uygun (savunma alınarak) ve tazminatları ödenerek yapılan bir fesih sebebi olabilir.