İşçinin Savunması Alınmadan Fesih Yapılabilir mi?
İş sözleşmesinin feshi sürecinde en çok yapılan hatalardan biri, işçinin savunmasının alınmamasıdır. Ancak bu kural her fesih türü için geçerli değildir. Hangi durumlarda savunma alınması gerektiği İş Kanunu’nun 19. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
Savunma Alınması Zorunlu Olan Haller (Geçerli Fesih)
İş güvencesi kapsamındaki işçilerin (30+ işçi, 6+ ay kıdem) iş sözleşmesi, işçinin davranışları veya yeterliliği (performansı) nedeniyle feshedilecekse, fesihten önce işçinin savunmasının alınması zorunludur.
Bu durumlarda savunma alınmadan yapılan fesih, haklı bir neden olsa bile şekil eksikliği nedeniyle geçersiz sayılır ve işçi işe iade davasını kazanır.
Savunma Alınması Gerekmeyen Haller (Haklı Fesih)
İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. fıkrasında belirtilen “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” (hırsızlık, hakaret, devamsızlık vb.) nedeniyle yapılan fesihlerde, kanunen savunma alma zorunluluğu yoktur.
Savunma Nasıl Alınmalıdır?
- İşçiye isnat edilen suçlama veya yetersizlik yazılı olarak bildirilmeli,
- Savunma vermesi için makul bir süre (örneğin 2-3 gün) tanınmalı,
- İşçinin savunması yazılı olarak alınmalı ve dosyaya konulmalıdır.
Sonuç
İşçinin performansı veya davranışları (örneğin işe geç kalma, iş arkadaşlarıyla tartışma gibi hafif kusurlar) nedeniyle işten çıkarılacağı durumlarda savunma alınması şarttır. Ancak hırsızlık, cinsel taciz gibi ağır suçlarda (25/II) savunma alma zorunluluğu bulunmamaktadır.
