Evlilik Dışı Doğan Çocuğun Velayeti
Anne ve baba evli değilse, doğan çocuğun velayeti kime ait olur? Türk Medeni Kanunu’nun 337. maddesi bu konuyu düzenlemiştir. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları ile bu konuda önemli değişiklikler olmuştur.
1. Temel Kural: Velayet Anneye Aittir
Kanunun açık hükmü gereğince, evlilik dışı doğan çocuğun velayeti anneye aittir. Baba çocuğu tanısa veya babalık hükmü ile nüfusuna alsa bile, velayet kendiliğinden babaya geçmez veya ortak velayet kurulmaz.
2. Babanın Velayet Hakkı (Yeni Düzenleme)
Eskiden kanun, evlilik dışı ilişkide babaya velayet verilmesini neredeyse imkansız kılıyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi, babanın velayet hakkını tamamen engelleyen hükmü iptal etti. Şu hallerde baba da velayeti alabilir:
- Anne Ölmüşse veya Kısıtlanmışsa: Velayet boşlukta kalırsa hakim, çocuğun yararına ise babaya verebilir.
- Çocuğun Menfaati Gerektiriyorsa: Annenin çocuğa bakamadığı, şiddet uyguladığı veya ihmal ettiği durumlarda baba, Aile Mahkemesi’nde “Velayet Davası” açarak velayetin kendisine verilmesini isteyebilir.
3. Ortak Velayet Mümkün mü?
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Yargıtay’ın güncel kararları ışığında, evlilik dışı doğan çocuk için de anne ve baba anlaşırlarsa “Ortak Velayet” düzenlemesi yapılabilmektedir. Ancak bunun için mahkeme kararı şarttır.
