Adli Para Cezasının Ödenmemesi Durumunda Ne Olur?
Adli para cezası, ödenmesi zorunlu bir “ceza”dır; bir “vergi borcu” veya “trafik cezası (idari para cezası)” değildir. Bu nedenle, ödenmemesinin yaptırımı da malvarlığına el koyma (haciz) değil, kişinin özgürlüğünü kısıtlamadır.
“Hükümlü, ödeme emrine rağmen para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapis cezasına çevrilerek infaz edilir.”
Süreç Nasıl İşler?
- Ödeme Emri: Karar kesinleşince savcılık bir “Ödeme Emri” gönderir. Hükümlüye “30 gün içinde öde” denir.
- Taksitlendirme: Hükümlü bu 30 günlük süre içinde başvurursa, borcu taksitlendirilebilir (En çok 2 yıl içinde ödenmek üzere).
- Ödememe ve Hapis: Hükümlü borcunu ödemezse veya taksitleri aksatırsa, kalan borç “Hapis Cezas”ına dönüştürülür.
Hapis Süresi Nasıl Hesaplanır?
Mahkeme kararında belirtilen “gün sayısı” ne ise (veya günlüğü kaç paradan hesaplandıysa), ödenmeyen para o kadar gün hapse çevrilir.
- Örnek: Mahkeme 100 gün karşılığı 5.000 TL adli para cezası vermişse ve hükümlü hiç ödememişse, 100 gün hapis yatar.
- Kısmi Ödeme: Yarısını ödemişse, 50 gün hapis yatar.
Kamuya Yararlı İşte Çalışma Seçeneği
Yeni infaz yasası düzenlemeleriyle, adli para cezasını ödemeyenler doğrudan hapse atılmak yerine, isterlerse “Kamuya Yararlı Bir İşte Çalıştırılma” (kamu hizmeti) cezasına çevrilebilir. Günde 2 saat çalışmak, 1 gün hapis cezasına (veya 1 günlük para cezasına) eş sayılır. Ancak hükümlü çalışmayı kabul etmezse veya işi aksatırsa, hapse girer.
Önemli Not: Adli para cezasından çevrilen hapis cezası ertelenemez ve koşullu salıverilme (şartla tahliye) hükümleri uygulanmaz. Gün sayısı neyse o kadar yatar.