Arama Kararı ve Koşulları
Ceza soruşturmasında delil elde etmek veya şüpheliyi yakalamak amacıyla yapılan arama işlemi, Anayasa ile korunan konut dokunulmazlığı ve özel hayatın gizliliğine bir müdahaledir. Bu nedenle ancak kanuni şartlar ve hakim kararıyla yapılabilir.
Şüpheli veya Sanık Hakkında Arama
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 116. maddesi uyarınca; “Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir.”
Diğer Kişiler Hakkında Arama
CMK m. 117 uyarınca, şüphelinin veya sanığın yakalanabilmesi veya suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla, diğer bir kişinin de üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Ancak bu hallerde aramanın yapılması, aranılan kişinin veya suçun delillerinin belirtilen yerlerde bulunduğunun kabul edilebilmesine olanak sağlayan olayların varlığına bağlıdır.
Arama Kararını Kim Verir?
Arama kararı verme yetkisi CMK m. 119’da düzenlenmiştir:
- Kural olarak hakim kararı ile yapılır.
- Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir.
- Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile arama yapılabilir.
Gece Araması Yasağı
CMK m. 118 uyarınca, konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Ancak;
- Suçüstü halinde,
- Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde,
- Yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda,
gece vakti de arama yapılabilir.
