Çocuğa Kaç Yaşına Kadar Nafaka Ödenir?
Boşanma süreçlerinde ve sonrasında en çok merak edilen konulardan biri, çocuk için ödenen nafakanın ne zaman sona ereceğidir. Türk Medeni Kanunu, çocuğun korunması ve geleceğinin güvence altına alınması amacıyla ebeveynlere belirli bakım yükümlülükleri getirmiştir. Bu yükümlülüğün süresi, çocuğun yaşına ve eğitim durumuna göre değişiklik göstermektedir.
1. Genel Kural: 18 Yaş (Erginlik)
Türk Medeni Kanunu’na göre ana ve babanın çocuğa bakma borcu kural olarak çocuk ergin olana kadar, yani 18 yaşını doldurana kadar devam eder. Bu süreçte ödenen nafakaya “İştirak Nafakası” denir.
“Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder.”
Çocuk 18 yaşını doldurduğunda, evlendiğinde veya mahkeme kararıyla ergin kılındığında iştirak nafakası kendiliğinden sona erer. Bunun için ayrıca bir mahkeme kararı alınmasına gerek yoktur.
2. İstisna: Eğitim Devam Ediyorsa (18 Yaşından Sonra)
Çocuk 18 yaşını doldurmuş olsa bile, eğer eğitimi devam ediyorsa ana ve babanın bakım borcu sona ermez. Kanun koyucu, çocuğun eğitim hayatının yarım kalmaması için ebeveynlerin desteğinin sürmesini öngörmüştür.
“Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.”
Bu Durumda Hangi Nafaka Talep Edilir?
Çocuk reşit olduktan (18 yaşını geçtikten) sonra eğitimi devam ediyorsa, ödenen nafakanın türü değişir. Artık “İştirak Nafakası” değil, “Yardım Nafakası” söz konusu olur.
Üniversite Öğrencisi Nafaka Alabilir mi?
Evet, alabilir. Yukarıda belirtilen kanun maddesi gereği, üniversite eğitimi devam eden çocuk, eğitimini tamamlayana kadar anne ve babasından yardım nafakası talep edebilir. Bu durum yüksek lisans eğitimi için de geçerli olabilir, ancak Yargıtay her somut olayı kendi içinde değerlendirerek, eğitimin makul sürelerde tamamlanıp tamamlanmadığına ve ebeveynin ödeme gücüne bakmaktadır.
Yargıtay Kriterleri
- Çocuğun eğitimine başarılı bir şekilde devam etmesi,
- Çocuğun kendi geçimini sağlayacak bir gelirinin olmaması,
- Ana ve babanın ödeme gücünün bulunması,
- Talep edilen nafakanın hakkaniyete uygun olması.
Erkek Çocuk ve Kız Çocuk Ayrımı Var mı?
Hayır, Türk Medeni Kanunu’nda nafaka yükümlülüğü açısından kız veya erkek çocuk ayrımı yapılmamıştır. Eğitim devam ettiği sürece her iki cinsiyet için de nafaka yükümlülüğü devam edebilir. Eski kanundaki veya halk arasındaki “kız çocukları evlenene kadar nafaka alır” inancı, mevcut Medeni Kanunumuzda geçerli değildir. Kriter, cinsiyet değil, eğitimin devam etmesi ve yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşme durumudur.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
İştirak Nafakasının Yardım Nafakasına Dönüşmemesi:
“Önceki iştirak nafakası çocuğun ergin olması ile yasa gereği kendiliğinden son bulur. Ergin olan çocuğun eğitiminin sürmesi halinde ise… anne-babanın bakım yükümlülüğü yardım nafakası olarak devam eder… Somut olayda; davacılar, dava tarihi itibariyle ergin olup… davanın, iştirak nafakasının artırılması değil, yardım nafakası talebine dair olduğu açıktır.” (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – Karar: 2017/944)
Reşit Çocuğun Dava Açması Gerekliliği:
Yargıtay, ergin olan çocuk adına annenin velayeten nafaka talep edemeyeceğine, çocuğun bizzat kendisinin yardım nafakası davası açması gerektiğine hükmetmiştir. (Yargıtay 3. HD., E. 2013/2481 K. 2013/4013)
Sonuç
Özetle, çocuğa nafaka ödenmesi kural olarak 18 yaşın dolmasıyla sona erer. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa (lise, üniversite vb.), eğitim sona erinceye kadar nafaka alma hakkı devam eder. Bu durumda nafakanın türü “Yardım Nafakası” olur ve reşit olan çocuğun bu nafakayı talep etmek için ayrı bir dava açması gerekir.
