Yabancı Uyruklu Kişilerle Evlilik ve Boşanma
Türkiye’de bir Türk vatandaşının yabancı uyruklu biriyle veya iki yabancının birbiriyle evlenmesi ve boşanması, Türk Medeni Kanunu ve Milletlerarası Özel Hukuk mevzuatına tabidir.
Türkiye’de Yabancı ile Evlilik İşlemleri
Türkiye’de evlilik, yetkili evlendirme memurları önünde ve Türk kanunlarına uygun olarak yapılmalıdır. Yabancı uyruklu birinin Türkiye’de evlenebilmesi için:
- Kendi ülkesinin yetkili makamlarından (Konsolosluk veya ülkesinden) alınmış, evlenmeye engel bir durumunun olmadığını gösteren “Bekarlık Belgesi” (Evlenme Ehliyet Belgesi) getirmesi gerekir.
- Bu belgenin ve pasaportunun noter onaylı Türkçe tercümesinin bulunması şarttır.
- Sağlık raporu ve diğer standart evraklar (fotoğraf vb.) da tamamlanmalıdır.
Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma
Evlilik birliği yürümediğinde ve boşanma kararı alındığında, yabancı uyruklu eşe karşı Türkiye’de boşanma davası açılabilir.
Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk
Boşanma davası, eşlerin son 6 aydır birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesi’nde açılır. Davada uygulanacak hukuk ise MÖHUK (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun) madde 14’e göre belirlenir. Eşlerin müşterek mutad meskeni Türkiye ise, Türk Hukuku uygulanır ve Türk Medeni Kanunu’ndaki boşanma sebepleri (zina, şiddetli geçimsizlik vb.) geçerli olur.
Yurtdışında Boşanma ve Tanıma-Tenfiz
Eşler yabancı bir ülkede boşanmışlarsa, bu boşanma kararı Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hüküm doğurması için:
- Tanıma Davası: Sadece boşanma statüsünün (medeni halin) Türkiye’de geçerli olması için.
- Tenfiz Davası: Boşanma kararındaki icrai hükümlerin (nafaka, tazminat, velayet gibi) Türkiye’de uygulanabilmesi için açılması gerekir.
- Nüfus Müdürlüğüne Başvuru: Yakın zamanda yapılan düzenleme ile, yabancı ülke mahkemelerince verilen boşanma kararları, belirli şartlar altında dava açılmaksızın doğrudan Nüfus Müdürlüklerine başvurularak da tescil edilebilmektedir.