Kadın Kocasının Soyadını Almak Zorunda Değildir: Bekarlık Soyadını Tek Başına Kullanabilir

tarafından Avukat Erdal Ersoy Ocak 15, 2026

yazar Avukat Erdal Ersoy Ocak 15, 2026

Kadın Kocasının Soyadını Almak Zorunda Değildir

Türk hukukunda uzun yıllar boyunca uygulanan ve kadının evlenmekle kocasının soyadını almasını zorunlu kılan kural, Anayasa Mahkemesi’nin devrim niteliğindeki kararı ile değişmiştir. Artık kadınlar, evlendikten sonra da sadece kendi bekarlık soyadlarını (kızlık soyadlarını) kullanma hakkına sahiptir.

Önemli Gelişme: Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesini, kadın ve erkek arasında cinsiyete dayalı ayrımcılık yarattığı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir.

Eski Uygulama (İptal Edilen TMK Madde 187)

İptal edilen düzenlemeye göre; kadın evlenmekle kocasının soyadını alır, ancak evlendirme memuruna veya nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilirdi. Ancak kadının sadece kendi bekarlık soyadını kullanması kanunen mümkün değildi ve bunun için dava açılması gerekiyordu.

İptal Edilen TMK Madde 187: “Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir…” (Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edilmiştir).

Anayasa Mahkemesi Kararı ve Yeni Dönem

Anayasa Mahkemesi’nin 22/2/2023 Tarihli ve E: 2022/155, K: 2023/38 Sayılı Kararı ile TMK 187. maddesi iptal edilmiştir. Bu karar, kadının kimliği ve kişiliğinin bir parçası olan soyadını, evlense dahi koruyabilmesinin önünü açmıştır.

Kararın Gerekçeleri

Eşitlik İlkesi: Erkeğin evlenmekle soyadını değiştirme zorunluluğu yokken, kadına böyle bir yükümlülük getirilmesi anayasal eşitlik ilkesine aykırıdır.
Ayrımcılık Yasağı: Cinsiyete dayalı farklı muamele, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa bağlamında ayrımcılık yasağının ihlalidir.
Özel Hayata Saygı: Soyadı, bireyin kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır ve özel hayata saygı hakkı kapsamındadır.

Kadın Bekarlık Soyadını Nasıl Kullanabilir?

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte, yasal boşluğun doldurulması için yeni yasal düzenlemeler yapılması beklenmektedir. Ancak mevcut durumda, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda kadınlar, Aile Mahkemesi’ne başvurarak haklı bir sebep göstermeksizin sadece bekarlık soyadlarını kullanmayı talep edebilirler.

Dikkat: Yasal geçiş sürecinde uygulamada farklılıklar olabileceğinden, sadece bekarlık soyadını kullanmak isteyen kadınların, evlilik başvurusu sırasında veya sonrasında haklarını kullanmak için hukuki destek almaları önerilir.

Boşanma Halinde Soyadı

Boşanma durumunda ise kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eğer kadın evlenmeden önce dul idiyse, hakimden bekarlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir (TMK m. 173).