66
Soybağı Davalarında DNA Testi Zorunluluğu
Babalık davası veya soybağının reddi gibi davalarda, biyolojik bağın tespiti için en güvenilir yöntem DNA testidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), bu testin yapılmasına rıza göstermeyen taraflara karşı hakime zor kullanma yetkisi vermiştir.
1. Kanuni Düzenleme (HMK m. 292)
HMK’nın 292. maddesi şöyledir:
“Uyuşmazlığın çözümü bakımından zorunlu ve bilimsel verilere uygun olmak, ayrıca sağlık yönünden bir tehlike oluşturmamak şartıyla, herkes, soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku örneği alınmasına katlanmak zorundadır.”
2. Rıza Göstermemenin Sonuçları
Taraflardan biri (davalı baba, anne veya çocuk) DNA testi için örnek vermekten kaçınırsa, mahkeme şu yollara başvurabilir:
- Zorla Getirme: Hakim, incelemeye rıza göstermeyen tarafın polis zoruyla hastaneye veya Adli Tıp Kurumu’na götürülerek örneğin alınmasına karar verebilir.
- Sonuç Çıkarma: Eğer zorla getirmeye rağmen örnek alınamazsa veya kişi sürekli kaçarsa, hakim bu durumu o kişinin aleyhine delil olarak değerlendirebilir ve iddia edilen soybağının varlığını (veya yokluğunu) kabul edebilir.
3. Üçüncü Kişilerin Yükümlülüğü
Sadece davanın tarafları değil, üçüncü kişiler de (örneğin biyolojik baba olduğu iddia edilen başka bir şahıs) bu incelemeye katlanmak zorundadır. Haklı bir sebep olmaksızın tanıklıktan veya incelemeden kaçınan üçüncü kişiler hakkında disiplin para cezası ve zorla getirme kararı verilebilir.
Önemli: DNA testi sadece mahkemenin sevk ettiği resmi kurumlarda (Adli Tıp Kurumu, Üniversite Hastaneleri) yapılır. Tarafların özel laboratuvarlarda kendi istekleriyle yaptırdıkları testler, mahkemede kesin delil sayılmaz, ancak başlangıç delili olabilir.
