Süreli Hapis Cezaları ve Alt-Üst Sınırlar
Ceza kanunlarında tanımlanan suçların çoğu için “Süreli Hapis Cezası” öngörülmüştür. Bu ceza, kanunda aksi belirtilmedikçe 1 aydan az, 20 yıldan fazla olamaz.
“Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz.”
Alt ve Üst Sınırlar
Kanun koyucu, her suç için kesin bir ceza miktarı belirlemez. Bunun yerine bir “aralık” (makas) belirler. Buna “Alt ve Üst Sınır” denir.
- Alt Sınır: Hakimin verebileceği en düşük ceza miktarıdır.
- Üst Sınır: Hakimin verebileceği en yüksek ceza miktarıdır.
Hakimin Takdir Yetkisi
Hakim, suçun işleniş biçimine, failin kastının yoğunluğuna ve meydana gelen zararın ağırlığına göre bu aralıkta bir ceza belirler. (Buna “Temel Ceza” denir). Örneğin, 1 yıldan 3 yıla kadar ceza öngörülen bir suçta, hakim 1 yıl da verebilir, 3 yıl da verebilir, 18 ay da verebilir.
Önemli Not: Eğer kanunda sadece üst sınır belirtilmişse (örneğin “5 yıla kadar hapis”), alt sınır genel kural gereği 1 aydır. Eğer sadece alt sınır belirtilmişse (örneğin “5 yıldan az olmamak üzere”), üst sınır 20 yıldır.