Ceza Hukukunda Sürelerin Hesaplanması ve Eski Hale Getirme
Ceza muhakemesinde usul işlemlerinin geçerliliği genellikle belirli sürelere bağlanmıştır. Bu sürelerin doğru hesaplanması, hak kaybı yaşanmaması için kritiktir. Ayrıca kanun, elde olmayan sebeplerle sürenin kaçırılması durumunda telafi imkanı da sunmuştur.
Sürelerin Hesaplanması
CMK’nın 39. maddesi sürelerin nasıl işleyeceğini düzenler:
- Gün ile belirlenen süreler: Tebligatın yapıldığı gün hesaba katılmaz, süre ertesi gün işlemeye başlar.
- Hafta veya ay olarak belirlenen süreler: Tebligatın yapıldığı günün, son hafta veya aydaki isim veya sayı itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer.
- Tatil Günü: Sürenin son günü bir tatile rastlarsa, süre tatilin ertesi günü biter.
Eski Hale Getirme (Sürenin Kaçırılması)
Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hale getirme (eski durumu iade) isteminde bulunabilir (CMK m. 40). Kanun yoluna başvuru hakkının kişiye bildirilmemesi halinde de kişi kusursuz sayılır.
Başvuru Süresi ve Şekli
Eski hale getirme dilekçesi, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilmelidir. Dilekçe sahibi, sürenin geçmesinde kusuru olmadığına ilişkin delilleri de sunmalıdır. Aynı süre içinde, yapılamayan işlem (örneğin temyiz başvurusu) de yerine getirilmelidir.
Karar Mercii
Eski hale getirme istemine, süresi içinde usul işlemi yapılsaydı esasa hangi mahkeme hükmedecek idiyse, o mahkeme karar verir (CMK m. 42).
