Sigara Molaları Çalışma Süresinden Sayılır mı?
Çalışma hayatında en çok tartışılan ve bazen çalışanlar arasında adaletsizlik duygusu yaratan konulardan biri sigara molalarıdır. Bu kısa süreli ama sık tekrarlanan molaların hukuki niteliği, İş Kanunu’nun “ara dinlenmesi” hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
1. Ara Dinlenmesi ve Sigara Molası İlişkisi
4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçilere tanınan zorunlu ara dinlenmeleri (öğle yemeği, çay molası vb.) çalışma süresinden sayılmaz. Sigara içmek için verilen molalar da birer ara dinlenmesi türüdür ve kural olarak işçinin şahsi zamanıdır.
2. Sigara İçen ve İçmeyen Ayrımı
İşyerinde sigara içmeyen bir işçinin masasında çalışmaya devam etmesi, sigara içen işçinin ise günde 5-6 kez dışarı çıkması bir eşitsizlik yaratabilir. Yargıtay kararlarına göre;
- İşveren, sigara molalarının sıklığını ve süresini “yönetim hakkı” kapsamında sınırlayabilir.
- İşçi, sigara molası nedeniyle işini aksatırsa bu durum disiplin suçu teşkil edebilir.
3. Fazla Mesai Hesabında Molalar
Fazla mesai ücreti talep eden işçilerin davalarında, bilirkişiler işçinin gün içinde kullandığı sigara ve çay molalarını fiili çalışma süresinden düşer. Örneğin günde 10 saat işyerinde olan bir işçinin 1 saatlik yemek ve toplam 30 dakikalık sigara molası varsa, fiili çalışması 8.5 saat olarak hesaplanır.
4. İş Sağlığı ve Güvenliği Boyutu
Kapalı alanlarda sigara içme yasağı emredici bir kuraldır. İşçinin yasak alanlarda sigara içmesi, iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi (Md. 25/II-ı) sonucunu doğurabilir.
Sonuç olarak; sigara molaları yasal bir “çalışma” süresi değildir. İşçilerin bu süreleri suistimal etmemesi, işverenlerin ise molaları makul bir düzen çerçevesinde yönetmesi iş barışı için gereklidir. Sigara içmeyen çalışanların haklarının korunması da işverenin eşit davranma borcunun bir parçasıdır.
