Raporlu İşçinin Ücret Hakkı ve İşverenin Sorumluluğu
Hastalık veya kaza nedeniyle istirahat raporu alan bir işçinin bu süreçteki ücret durumu, hem İş Kanunu hem de Sosyal Güvenlik Mevzuatı çerçevesinde değerlendirilir. Yaygın bilinenin aksine, raporlu sürede maaş ödeme borcu işverenden Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) geçer.
1. Genel Kural: İş Sözleşmesinin Askıda Kalması
İşçinin raporlu olduğu dönemde iş görme borcu, işverenin ise ücret ödeme borcu askıya alınır. Yani yasal olarak işveren, işçinin raporlu olduğu günler için maaş ödemek zorunda değildir.
2. SGK’nın Devreye Girmesi (Rapor Parası)
İşçinin raporlu olduğu süreçteki gelir kaybı SGK tarafından karşılanır. Buna “Geçici İş Göremezlik Ödeneği” denir.
- Genel Hastalıkta: SGK ilk 2 gün için ödeme yapmaz, ödeme 3. günden başlar.
- İş Kazasında: SGK 1. günden itibaren ödeme yapar.
3. İşverenin Maaşı Tamamlama Zorunluluğu Var mı?
İşveren, SGK’nın ödediği tutar ile işçinin gerçek maaşı arasındaki farkı ödemekle yükümlü değildir. Ancak şu istisnalar mevcuttur:
- Sözleşme Maddesi: İş sözleşmesinde “işçi raporlu olsa da maaşı tam ödenir” veya “fark işveren tarafından karşılanır” ibaresi varsa, bu durumda işveren ödeme yapmak zorundadır.
- Toplu İş Sözleşmesi (TİS): Birçok sendikalı işyerinde raporlu sürelere ait farkların işverence ödenmesi kararlaştırılmıştır.
4. İlk İki Günlük Ücret Meselesi
Hastalık raporlarında SGK’nın ödeme yapmadığı ilk 2 gün için işverenin ödeme zorunluluğu yoktur. Ancak bazı işyerlerinde işçinin mağdur olmaması adına bu 2 gün için ücretli izin uygulaması yapılmaktadır. Bu uygulama bir kez yerleşirse “işyeri uygulaması” haline gelir ve vazgeçilemez.
Sonuç olarak; raporlu işçiye maaş ödemek işveren için yasal bir mecburiyet değil, sözleşmeye bağlı bir tercihtir. İşçinin temel gelir kaynağı bu süreçte SGK tarafından ödenen iş göremezlik ödeneğidir.
