Parça Başına (Akort) Ücret Sistemi

İş hukukunda yaygın olan “zamana göre ücret” (aylık, haftalık, saatlik) sisteminin yanı sıra, işçinin ürettiği iş miktarına göre ücretlendirildiği “parça başına” veya “akort” ücret sistemi de mevcuttur. Bu sistemde işçi ne kadar çok üretirse, o kadar çok ücret alır.

Akort Ücretin Hesaplanması

Akort ücrette, işçinin harcadığı zaman değil, ortaya çıkardığı sonuç (üretilen parça sayısı, dikilen gömlek adedi vb.) esas alınır. Her bir parça için birim fiyat belirlenir ve dönem sonunda üretilen toplam miktar ile birim fiyat çarpılarak işçinin ücreti bulunur.

Asgari Ücret Güvencesi

Akort ücret sistemi, işçinin emeğini sömürmek için kullanılamaz. İş Kanunu ve Borçlar Kanunu’na göre, tam süreli çalışan bir akort işçisinin kazancı, o dönem için belirlenen asgari ücretin altında kalamaz. Eğer işçinin parça başı kazancı asgari ücretin altında kalırsa, işveren aradaki farkı tamamlamak zorundadır.

İş Verilmemesi Durumu

İşveren, akort çalışan işçiye yeteri kadar iş vermekle yükümlüdür. Eğer işveren, işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verirse, aradaki ücret farkını zaman esasına göre ödeyerek işçinin eksik aldığı ücreti karşılamak zorundadır (İş Kanunu Md. 24/II-f).

Tatil Ücretleri

Akort ücretle çalışan işçilerin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır (İş Kanunu Md. 49). Yani işçinin son ödeme dönemindeki günlük ortalama kazancı bulunur ve tatil günü için bu tutar ödenir.