Mazeret İzinleri Ücretli midir?
İş hayatında işçilerin başına gelebilecek bazı özel durumlar (evlilik, ölüm, doğum vb.) için kanun koyucu, işçinin işe gitmemesine rağmen ücretinin ödenmesini öngörmüştür. Bu izinlere “ücretli mazeret izinleri” denir.
1. Kanunen Zorunlu Ücretli Mazeret İzinleri
4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesi kapsamında aşağıdaki mazeret izinleri tam ücretli olarak verilmelidir:
- Evlilik İzni: İşçinin kendi evlenmesi halinde 3 gün.
- Babalık İzni: İşçinin eşinin doğum yapması halinde 5 gün.
- Ölüm İzni: Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü halinde 3 gün.
- Engelli Çocuk İzni: En az %70 engelli çocuğu olan ebeveyne (yılda bir kez) 10 gün.
2. Kanunda Olmayan Ama “Ücretli” Sayılan Haller
İş sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ile kanunda sayılan mazeretlerin kapsamı genişletilebilir:
- Mezuniyet töreni, taşınma izni, veli toplantısı gibi özel durumlar sözleşmede “ücretli” olarak belirlenmişse, işveren ücret ödemeye devam eder.
- İşyeri uygulaması gereği (teamül) her yıl verilen mazeret izinleri de ücretli kabul edilir.
3. Ücretsiz Mazeret İzni Nedir?
Kanunda sayılanlar dışındaki mazeretler (örneğin arkadaşının düğününe gitmek, kişisel işlerini halletmek vb.) için işçi izin isterse ve işveren de kabul ederse, bu izin kural olarak “ücretsiz izin” statüsündedir. Bu durumda işçinin o günkü yevmiyesi maaşından kesilir.
4. Yıllık İzinle Karıştırmayın
Ücretli mazeret izinleri, işçinin yıllık ücretli izin hakkından düşülemez. Mazeret izni kullanan işçinin 14 veya 20 günlük yıllık izin bakiyesi aynen korunur.
Sonuç olarak; evlilik, ölüm ve doğum gibi hayati olaylarda işçinin ücret kaybı yaşaması yasal olarak engellenmiştir. İşçilerin bu haklarını kullanırken sadece ilgili olayı belgelemeleri (evlilik cüzdanı, rapor vb.) yeterlidir.
