Küçük İşyerlerinde Kötüniyet Tazminatı

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca, 30’dan az işçi çalıştıran işyerleri “iş güvencesi” kapsamı dışındadır. Bu işyerlerinde çalışan işçiler, feshin geçersizliği (işe iade) davası açamazlar. Ancak kanun koyucu, işverenin fesih hakkını dürüstlük kurallarına aykırı şekilde kullanmasını engellemek için kötüniyet tazminatı kurumunu düzenlemiştir.

Kötüniyet Tazminatı Nedir? (Md. 17/6)

Kötüniyet tazminatı; iş güvencesinden yararlanamayan işçilerin iş sözleşmesinin, işveren tarafından fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde ödenen bir tazminattır. İş Kanunu Md. 17/6 uyarınca;

Hangi Haller Kötüniyetli Fesih Sayılır?

İşverenin fesih yetkisini hukuken korunan bir menfaat dışında, sadece işçiye zarar vermek veya yasal bir hakkın kullanımını engellemek amacıyla kullanması kötüniyettir. Örnekler:

• İşçinin sendikaya üye olması veya sendikal faaliyette bulunması (6356 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla),
• İşçinin işvereni resmi makamlara şikayet etmesi (SGK bildirimi, İSG şikayeti vb.),
• İşçinin işveren aleyhine açılan bir davada tanıklık yapması,
• İşçinin hamilelik veya askerlik gibi yasal haklarını kullanması sebebiyle çıkarılması.

Tazminatın Miktarı ve Diğer Haklar

Kötüniyet tazminatı, işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresinin 3 katı olarak hesaplanır. Bu tazminat, işçinin hak kazandığı diğer alacaklara (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacakları vb.) ek olarak ödenir.

Sonuç

Küçük işyerlerinde çalışan işçiler için “işe iade” imkanı bulunmasa da, işverenin sınırsız bir fesih özgürlüğü yoktur. Fesih hakkının kötüye kullanılması, işvereni ağır bir tazminat yükümlülüğü altına sokar. İşçilerin hak kaybına uğramaması için fesih sürecindeki usulsüzlükleri ve gerçek nedenleri titizlikle takip etmeleri gerekmektedir.