Kendi İstifa Eden İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi?
Çalışma hayatında en çok karıştırılan konulardan biri, istifa eden işçinin ihbar tazminatı alıp alamayacağıdır. İhbar tazminatı, fesih bildirim süresine uymayan tarafın, diğer tarafa ödediği bir tazminattır.
Genel Kural: Alamaz
Kural olarak, kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) işçi, ihbar tazminatı alamaz. Çünkü iş sözleşmesini sona erdiren taraf kendisidir. İhbar tazminatı, karşı tarafın (işverenin) sözleşmeyi ansızın feshetmesi durumunda işçiyi korumak için öngörülmüştür. Kendi ayrılan işçi bu korumaya ihtiyaç duymaz.
Haklı Nedenle Fesih Durumu
İşçi, İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılan “haklı nedenlerden” biriyle (örneğin maaşın ödenmemesi, mobbing, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması vb.) iş sözleşmesini feshederse, kıdem tazminatına hak kazanır ancak ihbar tazminatı yine alamaz.
Çünkü haklı nedenle de olsa feshi gerçekleştiren işçidir. İşçi, haklı nedenle fesih hakkını kullanarak sözleşmeyi “derhal” sona erdirir ve ihbar süresi tanımaz. Dolayısıyla kendi feshettiği sözleşme için ihbar tazminatı talep edemez.
İstisna Var mı?
İşçinin istifa etmesine rağmen ihbar tazminatı alabileceği bir yasal istisna yoktur. Ancak;
- İşçi aslında istifa etmemiş, işveren tarafından istifaya zorlanmışsa (baskı altında istifa dilekçesi imzalatılmışsa), bu durum “gerçek bir istifa” değil, işverenin eylemli feshidir. Bu durumda işçi dava açarak istifanın geçersizliğini ispatlarsa ihbar tazminatını alabilir.
- İşçi, işverenle “ikale sözleşmesi” (karşılıklı anlaşma) yaparak ayrılmışsa ve bu anlaşmada ihbar tazminatı ödeneceği kararlaştırılmışsa alabilir.
Sonuç
Özetle; iş sözleşmesini hangi sebeple olursa olsun (haklı veya haksız) kendi iradesiyle sona erdiren işçi, ihbar tazminatına hak kazanamaz. İhbar tazminatı, sadece işverenin haksız ve bildirimsiz feshi halinde işçiye ödenen bir paradır.
