İşverenin Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık Nedeniyle Feshi (Md. 25/II)
İş Kanunu, işçiyi koruyan bir kanun olmasına rağmen, iş ilişkisinin temelini sarsacak derecede ağır kusurlu davranışlarda bulunan işçiye karşı işvereni de korumuştur. İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. bendi, işverene “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller” nedeniyle iş sözleşmesini derhal ve tazminatsız feshetme yetkisi verir.
Hangi Haller Bu Kapsama Girer?
Kanun, bu halleri örnekleyerek saymıştır:
- Yanıltma: İş sözleşmesi yapılırken işçinin vasıfları veya şartları hakkında gerçeğe aykırı bilgi vermesi.
- Hakaret ve Sataşma: İşçinin işverene veya aile üyelerine hakaret etmesi, asılsız ihbarlarda bulunması veya işyerindeki diğer işçilere sataşması.
- Cinsel Taciz: İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
- Sarhoşluk ve Uyuşturucu: İşyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ya da işyerinde bunları kullanmak.
- Güveni Kötüye Kullanma ve Hırsızlık: İşverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak.
- Suç İşleme: İşyerinde 7 günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemek.
- Devamsızlık: İşverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın; ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü yahut bir ayda üç işgünü işine gelmemek.
- Görevini Yapmamak: Görevini yapması hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmek.
- İş Güvenliğini Tehlikeye Atmak: Kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmek veya işyerindeki mallara zarar vermek (zararın tutarı 30 günlük ücretini aşıyorsa).
Feshin Sonuçları
Bu bent kapsamında yapılan fesihte:
- İşçi kıdem tazminatı alamaz.
- İşçi ihbar tazminatı alamaz.
- İşçi işsizlik maaşı alamaz (Kod 29 ile çıkış yapılır).
Hak Düşürücü Süre (Md. 26)
İşveren, bu hallerden birini öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde fesih hakkını kullanmak zorundadır. Olayın üzerinden 1 yıl geçtikten sonra (işçinin maddi çıkar sağladığı haller hariç) fesih yapılamaz. 6 iş günü geçirilirse, fesih haksız sayılır.
Sonuç
Md. 25/II, işçinin işini ve tazminatlarını kaybetmesine yol açan en ağır fesih türüdür. İşveren bu maddeye dayanarak fesih yaparken, iddialarını somut delillerle (tutanak, kamera kaydı, şahit vb.) ispatlamak zorundadır. Aksi takdirde işçi dava açarak haklarını geri alabilir.
