İşveren Vekillerinin İşe İade Davası Açamaması
İş Kanunu, iş güvencesi hükümlerini düzenlerken “işveren vekili” konumunda olan bazı çalışanları kapsam dışında bırakmıştır. Bu kişiler, işveren adına yönetim yetkisini kullanan ve işletmenin geleceği üzerinde söz sahibi olan çalışanlardır. Ancak her “işveren vekili” iş güvencesi kapsamı dışında değildir; kanun burada ikili bir ayrıma gitmiştir.
Hangi İşveren Vekilleri İşe İade Davası Açamaz?
İş Kanunu’nun 18. maddesinin son fıkrasına göre, aşağıdaki nitelikleri taşıyan işveren vekilleri işe iade davası açamazlar:
İş Kanunu Madde 18/Son: “İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci maddenin son fıkrası uygulanmaz.”
Bu hükme göre işe iade davası açamayacak olanlar iki gruptur:
1. İşletmenin Bütününü Sevk ve İdare Edenler
Bunlar genellikle “Genel Müdür” ve “Genel Müdür Yardımcıları” gibi en üst düzey yöneticilerdir. Bu kişilerin ayrıca işe alma ve çıkarma yetkisinin olup olmadığına bakılmaz; konumları gereği doğrudan kapsam dışı kalırlar.
2. İşyerinin Bütününü Sevk ve İdare Edenler
Bunlar ise “Fabrika Müdürü”, “Şube Müdürü” gibi yöneticilerdir. Ancak bu kişilerin kapsam dışı kalabilmesi için ek bir şart daha aranır: Hem işyerinin bütününü yönetmeli hem de işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahip olmalıdırlar. Eğer bir şube müdürünün işçi çıkarma yetkisi yoksa, işe iade davası açabilir.
Kapsam İçinde Kalan (Dava Açabilen) İşveren Vekilleri
Yukarıdaki tanımlara girmeyen diğer tüm alt kademe yöneticiler ve işveren vekilleri, iş güvencesinden yararlanabilir ve işe iade davası açabilirler. Örnekler:
- İnsan Kaynakları Müdürü (işletmenin bütününü yönetmediği için)
- Finans Müdürü
- Üretim Şefi
- Ustabaşı
- Sadece işe alma yetkisi olup, işten çıkarma yetkisi olmayan Şube Müdürü
Önemli Ayrım: Unvanı ne olursa olsun, bir yöneticinin iş güvencesi kapsamında olup olmadığına, fiilen yaptığı işe ve sahip olduğu yetkilere bakılarak karar verilir. Sadece kağıt üzerinde “müdür” olmak, kişiyi otomatikman iş güvencesi dışına çıkarmaz.
