İŞKUR Üzerinden Engelli ve Hükümlü İstihdam Süreci
İş Kanunu’nun 30. maddesi kapsamında belirlenen engelli ve eski hükümlü çalıştırma kotalarını doldurmakla yükümlü olan işverenler için tek yasal kanal Türkiye İş Kurumu’dur (İŞKUR). Bu sürecin usulüne uygun yürütülmesi, hem işverenlerin idari para cezalarından kurtulmasını hem de hak sahiplerinin adil bir şekilde işe yerleşmesini sağlar.
1. İşverenin İlan ve Talep Yükümlülüğü
50 veya daha fazla işçi çalıştıran bir işveren, yasal kotasında boşluk oluştuğu andan itibaren İŞKUR’a başvurmak zorundadır:
- İşveren, İŞKUR sistemi üzerinden “Engelli” veya “Eski Hükümlü” iş gücü talebi açar.
- Taleplerde aranacak nitelikler (eğitim, deneyim vb.) belirtilir; ancak bu nitelikler engellinin engel durumunu aşacak şekilde kısıtlayıcı olamaz.
2. Aday Belirleme ve Görüşme Süreci
İŞKUR, sisteme kayıtlı olan ve aranan niteliklere uyan adayları işverene yönlendirir:
- İşveren, İŞKUR tarafından yönlendirilen adaylarla mülakat yapmak ve sonucu İŞKUR’a bildirmekle yükümlüdür.
- Uygun aday bulunmasına rağmen sebepsiz yere alım yapmayan işverenin kotası “dolu” sayılmaz ve ceza süreci devam eder.
3. Engelli ve Hükümlü Kayıt Şartları
Bireylerin bu kotalardan yararlanabilmesi için;
- Engelliler için: En az %40 oranında engelini gösteren sağlık kurulu raporu ile İŞKUR’a kayıtlı olmaları.
- Eski Hükümlüler için: Tahliye sonrası Cumhuriyet Başsavcılığından alınan “Eski Hükümlü Belgesi” ile İŞKUR kaydı yaptırmaları şarttır.
4. Kota Takibi ve Cezai Yaptırım
İŞKUR, her ay işyerlerinin sigortalı sayılarını ve kotalarını otomatik olarak takip eder. Eksik işçi çalıştıran işverenlere, her boş kadro ve her ay için yüksek tutarlı idari para cezaları kesilir. Kesilen bu cezalar bir fonda toplanarak tekrar engelli ve hükümlülerin projeleri için kullanılır.
Sonuç olarak; İŞKUR aracılığıyla yapılan alımlar, sosyal istihdamın belkemiğidir. İşverenlerin yasal yükümlülüklerini bu platform üzerinden şeffaf bir şekilde yönetmeleri, hukuki riskleri minimize eden en güvenli yoldur.
