İşe İade Davasında Arabuluculuk Anlaşma Tutanağı
01.01.2018 tarihinden itibaren işe iade taleplerinde arabuluculuk süreci dava şartı haline gelmiştir. Bu süreçte taraflar işçinin işe başlatılması konusunda uzlaşmaya varırlarsa, düzenlenen “anlaşma tutanağının” hukuken geçerli olabilmesi için İş Kanunu Md. 21’de belirtilen emredici unsurları içermesi zorunludur.
Tutanakta Bulunması Zorunlu Üç Unsur (Md. 21/9)
İş Kanunu Md. 21’in son fıkrası uyarınca, tarafların işçinin işe başlatılması konusunda anlaşmaları hâlinde tutanakta şu hususların parasal değer olarak belirlenmesi şarttır:
- İşe Başlatma Tarihi: İşçinin hangi tarihte fiilen işbaşı yapacağı gün, ay ve yıl olarak belirtilmelidir.
- Boşta Geçen Süre Ücreti: İşçinin çalıştırılmadığı süre için ödenecek en çok 4 aya kadar olan ücret ve diğer hakların net parasal miktarı.
- İşe Başlatmama Tazminatı: İşverenin, anlaşılan tarihte işçiyi işe başlatmaması durumunda ödeyeceği (4-8 aylık ücret tutarı arasındaki) tazminatın parasal miktarı.
Hukuki Müeyyide: Kanun metni açıkça belirtir ki; bu üç unsurdan herhangi biri tutanakta yer almazsa “anlaşma sağlanamamış sayılır” ve düzenlenen belge işe iade yönünden hüküm doğurmaz.
Anlaşma Tutanağının Gücü: İlam Niteliği
Usulüne uygun olarak düzenlenen ve imzalanan arabuluculuk anlaşma tutanağı, 6325 sayılı Kanun uyarınca “ilam niteliğinde belge” vasfındadır. Bu sayede:
- Taraflar anlaşılan kalemler hakkında artık mahkemede dava açamazlar (Kesin delil ve kesin hüküm etkisi).
- İşveren tutanaktaki ödeme yükümlülüklerini yerine getirmezse, işçi doğrudan icra dairesine giderek ilamlı icra takibi başlatabilir.
İşe Başlatma Şartının Yerine Getirilmemesi
Taraflar işe iade konusunda anlaşmış ancak işveren kararlaştırılan tarihte işçiyi işe başlatmamışsa; fesih o tarih itibarıyla geçerli hale gelir. İşveren, tutanakta belirtilen “işe başlatmama tazminatını” ve “boşta geçen süre ücretini” işçiye derhal ödemekle yükümlüdür.
Sonuç
İşe iade arabuluculuk tutanakları, teknik ve emredici kurallara tabidir. Özellikle rakamların brüt mü net mi olduğu, ödeme tarihleri ve SGK bildirimlerine ilişkin detayların tutanakta netleştirilmesi tarafların yararınadır. Eksik düzenlenen bir tutanak, işçinin işe iade hakkını tamamen kaybetmesine neden olabileceği için süreç uzman bir hukukçu eşliğinde yürütülmelidir.
