İşe İade Davası Devam Ederken Emeklilik
İşe iade yargılamaları, istinaf süreciyle birlikte 1.5 – 2 yıla kadar uzayabilmektedir. Bu süreçte işçi, emeklilik şartlarını (prim günü, yaş, sigortalılık süresi) doldurarak SGK’ya emeklilik başvurusunda bulunabilir. İşçinin dava devam ederken emekli olması, davanın akıbeti ve mali hakları üzerinde önemli etkilere sahiptir.
1. Emeklilik Davayı Sona Erdirir mi?
Yargıtay’��n yerleşik kararlarına göre; işe iade davası sürerken işçinin emekli olması davanın konusuz kalmasına neden olmaz. İşçinin emekli olması, işe başlama iradesinin kesin olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez. Dolayısıyla mahkeme, feshin geçersizliği incelemesine devam eder ve şartlar oluşmuşsa feshin geçersizliğine karar verir.
2. İşe Başlatılma Talebi ve Tazminat Dengesi
Dava kazanıldıktan sonra süreç işçinin tercihine göre ikiye ayrılır:
- İşçi İşe Başlamak İsterse: Kesinleşen karar sonrası 10 işgünü içinde işverene başvurur. Emekli olması işe başlamasına engel değildir (sosyal güvenlik destek primine tabi çalışabilir). İşveren başlatmazsa, işçi hem boşta geçen süre ücretini hem de işe başlatmama tazminatını alır.
- İşçi Sadece Tazminat İsterse: Eğer işçi emekli olduğu için fiilen çalışmak istemiyorsa ve işe başlama samimiyeti yoksa, Yargıtay “işe başlatmama tazminatına” hak kazanamayacağına hükmedebilir. Ancak her durumda feshin geçersizliğinin tespitiyle boşta geçen süre ücretini (emeklilik tarihine kadar olan kısım için) alabilir.
3. Boşta Geçen Süre Ücretinin Hesabı
Mahkemece hükmedilen en çok 4 aylık ücretin ödenmesinde emeklilik tarihi bir “sınır” teşkil eder:
İşçiye, fesih tarihinden emeklilik başvuru tarihine kadar olan süre için (4 ayı geçmemek kaydıyla) boşta geçen süre ücreti ödenir. Emeklilikten sonraki dönem için bu ücret talep edilemez; zira işçi artık çalışmama ve emekli maaşı alma iradesini ortaya koymuştur.
4. Kıdem Tazminatı Farkı
İşçi emekli olduğunda kıdem tazminatını almış olabilir. Ancak işe iade davası kazanıldığında, boşta geçen (4 aylık) süre de kıdeme eklenir. Bu durumda işçi, son (güncel) ücret üzerinden kıdem tazminatı farkını ve varsa ihbar tazminatı farkını da işverenden talep etme hakkına kavuşur.
Sonuç
Dava sürecinde emeklilik hakkının kullanılması, haksız fesihle gasp edilen hakların takibine engel değildir. İşçiler, geçimlerini sağlamak adına emekli maaşı bağlatsalar dahi, davanın mali sonuçlarından yararlanmaya devam ederler. Sürecin sağlıklı yürütülmesi için emeklilik başvuru dilekçesinin bir örneğinin dava dosyasına sunulması ve taleplerin bu doğrultuda güncellenmesi önerilir.
