Kamu Sektöründe Eski Hükümlü İstihdamı Zorunluluğu
Sosyal devlet ilkesi gereği, cezalarını tamamlayarak topluma yeniden kazandırılmak istenen bireyler için yasal istihdam kotaları belirlenmiştir. İş Kanunu’nun 30. maddesi, bu kotaların kamu kurumlarındaki uygulama esaslarını düzenler.
1. Kimler “Eski Hükümlü” Sayılır?
Yasal tanıma göre; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olanlar ya da ceza süresine bakılmaksızın devletin güvenliğine karşı suçlar gibi belirli suçlar dışında kalanlardan tahliye olanlar bu kapsamdadır. Durumun Cumhuriyet Başsavcılığından alınan bir belge ile tevsik edilmesi şarttır.
2. Kamu Kurumlarında %2 Kotası
50 veya daha fazla işçi çalıştıran kamu sektörü işyerlerinde, toplam işçi sayısının %2’si oranında eski hükümlü çalıştırmak yasal bir zorunluluktur.
- Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri olan kamu kurumunun toplam işçi sayısı esas alınır.
- Kotanın hesaplanmasında yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz, yarımdan fazlası tama tamamlanır.
3. Özel Sektörde Durum Nedir?
2008 yılında yapılan yasal değişiklikle, özel sektör işverenlerinin eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kaldırılmıştır.
- Özel sektör sadece “Engelli işçi” (%3) çalıştırmakla yükümlüdür.
- Ancak özel sektör işverenleri dilerlerse gönüllü olarak eski hükümlü istihdam edebilirler ve bu durumda bazı teşviklerden yararlanabilirler.
4. Yükümlülüğe Uymamanın Cezası
Eski hükümlü çalıştırma kotasını doldurmayan kamu kurumlarına, çalıştırmadıkları her bir eski hükümlü ve her ay için idari para cezası uygulanır. Kamu kurumları bu cezayı kendi bütçelerinden ödemek ve eksik kadroyu tamamlamakla mükelleftir.
Sonuç olarak; eski hükümlülerin istihdamı, toplumsal barış ve suçun önlenmesi adına kritik bir politikadır. Kamu kurumlarının bu %2’lik kotaya uyması, bu bireylerin ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları için yasal bir mecburiyettir.
