Çekişmeli Boşanmada Hakim Kararı
Çekişmeli boşanma davasında hakim, tarafların iddialarını, savunmalarını ve sundukları delilleri (tanık, belge, rapor vb.) değerlendirerek bir karara varır. Hakim, boşanma davası sürecinde veya sonunda üç tür karar verebilir: Boşanmaya karar verme, davanın reddine karar verme veya ayrılık kararı verme.
1. Boşanma Kararı
Hakim, boşanma sebebinin ispatlandığına kanaat getirirse boşanmaya karar verir. Boşanma kararı ile birlikte şu konularda da hüküm kurulur:
- Velayet: Çocukların velayetinin kime verileceği.
- Kişisel İlişki: Velayet kendisine verilmeyen eşin çocukla ne zaman ve nasıl görüşeceği.
- Nafaka: Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası.
- Tazminat: Maddi ve manevi tazminat.
2. Davanın Reddi Kararı
Hakim, davacı tarafın boşanma sebebini ispatlayamadığına veya davalı tarafın kusursuz olduğuna kanaat getirirse davayı reddeder. Davanın reddedilmesi, çiftin hala evli olduğu anlamına gelir.
Reddedilen boşanma davası kesinleştikten sonra 3 yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamazsa, eşlerden biri “fiili ayrılık” nedeniyle tekrar boşanma davası açabilir (TMK m. 166/4).
3. Ayrılık Kararı
Hakim, boşanma sebebinin varlığını tespit etse bile, ortak hayatın yeniden kurulma ihtimali görürse boşanma yerine ayrılık kararı verebilir (TMK m. 170). Ayrılık kararı 1 ile 3 yıl arasında bir süre için verilebilir. Bu süre içinde eşler ayrı yaşarlar ancak evlilik birliği hukuken devam eder. Süre sonunda ortak hayat kurulamazsa boşanma davası açılabilir.
4. Hakimin Takdir Yetkisi
Hakim, boşanma davasında geniş bir takdir yetkisine sahiptir. Özellikle velayet, nafaka miktarı ve tazminat konularında, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir. Ancak hakim, talep edilmeyen bir şeye karar veremez (taleple bağlılık ilkesi).
