Boşta Geçen Sürelerin Hizmet Dökümüne İşlenmesi
İşe iade davası sonucunda mahkemece hükmedilen en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti, hukuk tekniği açısından işçinin sanki iş akdi hiç feshedilmemiş gibi kabul edildiği bir dönemi temsil eder. Bu nedenle, söz konusu sürenin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına işlenmesi ve primlerinin yatırılması yasal bir zorunluluktur.
Hizmet Süresinin Hukuki Niteliği
Boşta geçen süreler, işçinin kıdemine dahil edilir. İşçi bu dönemde fiilen çalışmamış olsa dahi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi gereği bu süre “sigortalılık süresi” olarak kabul edilir. Bu durumun işçiye sağladığı temel avantajlar şunlardır:
- Emeklilik: 120 güne kadar (4 ay) ek prim günü kazandırır.
- Kıdem Tazminatı: İşçi işe başlatılmazsa, kıdem tazminatı hesabında bu 4 aylık süre de toplam çalışma süresine eklenir.
- Yıllık İzin: İzin hak ediş süresinin (kıdemin) hesabında dikkate alınır.
SGK Hizmet Dökümüne İşlenme Süreci
Boşta geçen sürelerin hizmet dökümünde görünebilmesi için işverenin şu işlemleri yapması şarttır:
- Geriye Dönük Bildirim: İşveren, fesih tarihini takip eden aylar için SGK’ya “Ek Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi” vermelidir.
- Zamanlama: İşçi, kesinleşen karardan sonra 10 işgünü içinde işe başlamak için başvurmalıdır. İşveren, bu başvuruyu takip eden ayın sonuna kadar bildirgeleri SGK’ya iletmelidir.
- Prim Ödemesi: Sadece bildirim yeterli değildir; tahakkuk eden sigorta primleri (işçi ve işveren payı) SGK’ya ödenmelidir.
İşçinin Denetim Hakkı: İşçi, e-Devlet üzerinden hizmet dökümünü kontrol ederek fesih sonrası boş kalan ayların dolup dolmadığını takip etmelidir. Bildirim yapılmamışsa, işverene ihtar çekilmeli veya ilgili SGK merkezine şikayette bulunulmalıdır.
İşsizlik Ödeneği ile Çakışma
İşçi boşta geçen süre için SGK bildirimi yapıldığında, aynı dönemde İŞKUR’dan işsizlik maaşı almışsa; bu maaşlar “yersiz ödeme” haline gelir. Çünkü işçi o dönemde hukuken “çalışıyor” sayılmıştır. Bu durumda alınan işsizlik ödeneklerinin İŞKUR’a iadesi gerekir.
Sonuç
Boşta geçen sürelerin hizmet dökümüne işlenmesi, işe iade davasının en somut sosyal güvenlik sonucudur. Bu süreç, işçinin gelecekteki emeklilik haklarının korunması açısından hayati öneme sahiptir. İşverenlerin prim ödeme ve bildirim borcundan kaçınmaları, yüksek tutarlı idari para cezaları ile sonuçlanmaktadır.
