Bordroda Fazla Mesai Tahakkuku Varsa İspat
İş davalarında ücret bordroları, taraflar arasındaki en güçlü delil niteliğindedir. Özellikle bordroda “fazla çalışma” hanesinde bir rakam (tahakkuk) bulunması ve bu bordronun işçi tarafından imzalanmış olması, ispat kurallarını kökten değiştirir. Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımı “yazılı delile karşı yazılı delil” ilkesine dayanır.
1. İmzalı ve Tahakkuklu Bordronun Kesinliği
Eğer işçinin imzasını taşıyan bir bordroda fazla mesai sütununda bir ödeme görünüyorsa:
- Kesin Delil: Bordro, sahteliği kanıtlanana kadar kesin delil sayılır.
- Tanık Yasağı: İşçi, “Ben bordroyu imzaladım ama aslında orada yazandan daha fazla mesai yaptım” diyerek tanık dinletemez.
- Yazılı Delil Şartı: Bordroda yazandan daha fazla çalışıldığını iddia eden işçi, bu iddiasını ancak puantaj kayıtları, işyeri giriş-çıkış kayıtları veya işverene ait yazılı belgelerle kanıtlamak zorundadır.
2. İhtirazi Kayıt (Şerh) Durumu
İşçi, bordroyu imzalarken “Fazla mesai haklarım saklıdır” veya “Eksik ödeme yapılmıştır” gibi bir not (ihtirazi kayıt) düşerse durum değişir:
- Bu durumda işçi, bordroda görünenin ötesinde bir mesai yaptığını tanıkla ispat edebilir.
- Mahkeme tanıkları dinler, mesaiyi hesaplar ve bordroda ödenmiş görünen miktarı toplam alacaktan düşer.
3. Sembolik Tahakkuklar
Bazı durumlarda bordrolarda her ay düzenli olarak “10 saat” veya “200 TL” gibi hep aynı ve düşük rakamlar fazla mesai olarak gösterilir. Yargıtay son dönem kararlarında;
- Eğer bu tahakkuklar işçinin yaptığı gerçek mesaiye göre çok düşük (sembolik) kalıyorsa,
- Ve işçinin gerçek ücreti üzerinden değil de asgari ücret üzerinden hesaplanmışsa,
- İşçinin bu bordrolara rağmen gerçek mesaisini her türlü delille ispat edebileceğini kabul edebilmektedir.
Sonuç olarak, bordroya atılan imza, içerikteki tüm rakamların kabul edildiği anlamına gelir. İşçilerin bordro imzalamadan önce rakamları kontrol etmesi, işverenlerin ise gerçek çalışma sürelerini bordroya yansıtması, ileride yaşanacak karmaşık yargılama süreçlerini engelleyecektir.
