Yıllık İzinde Başka İşte Çalışma Yasağı
Yıllık ücretli izin hakkı, işçinin bedensel ve zihinsel olarak dinlenmesi için verilmiş bir haktır. Kanun koyucu, işçinin bu tatil süresini kazanç sağlamak amacıyla başka bir işte çalışarak geçirmesini hem dinlenme hakkının özüne hem de mevcut işverenine olan sadakat borcuna aykırı bulmuştur.
1. Yasal Yasak (Md. 58)
4857 sayılı İş Kanunu’nun 58. maddesine göre; yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücretli bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu durumun bazı hukuki yaptırımları olur.
2. İzin Ücretinin Geri İstenmesi
İşçinin izindeyken başka bir yerde çalıştığının tespit edilmesi durumunda, mevcut işveren işçiye izin dönemi için ödediği ücreti geri isteyebilir. Bu, kanunun işverene tanıdığı doğrudan bir haktır.
3. İşten Çıkarma (Fesih) Nedeni Olabilir mi?
İzinde başka bir işte çalışmak, sadece izin ücretinin iadesiyle kalmayabilir:
- Eğer işçi rakip bir firmada çalışmışsa, bu durum “sadakat borcuna aykırılık” ve “doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış” (Md. 25/II-e) sayılabilir.
- Bu durumda işveren, iş sözleşmesini haklı nedenle ve tazminatsız olarak feshetme yetkisine sahip olabilir.
4. Yargıtay’ın Yaklaşımı
Yargıtay kararlarında, işçinin tatil yapması gereken sürede başka bir yerde çalışması, işverenin güvenini sarsan bir eylem olarak kabul edilmektedir. Ancak her somut olayda “sadakat borcunun ihlal edilip edilmediği” titizlikle incelenir. Örneğin, işçinin kendi bahçesinde veya hayır amaçlı bir işte çalışması bu yasak kapsamında değildir; yasak “ücretli (kazanç amaçlı)” işleri kapsar.
Sonuç olarak; yıllık izin bir çalışma değil, dinlenme hakkıdır. İşçilerin ek kazanç sağlamak amacıyla tatil sürelerini başka işyerlerinde geçirmesi, mevcut işlerini ve tazminat haklarını riske atan ciddi bir hukuki hatadır.
