Yeni İş Arama İznini Vermeyen İşverenin Cezası
İhbar süresinde işçinin günde en az 2 saat iş arama izni kullanma hakkı vardır. Bu hak, işçinin işsiz kalmasını önlemek için tanınmış mutlak bir haktır. Peki, işveren bu izni vermezse veya eksik kullandırırsa ne olur?
Kanuni Yaptırım (Md. 27/2)
İş Kanunu’nun 27. maddesinin ikinci fıkrası, bu yükümlülüğe uymayan işveren için tazminat öngörmüştür:
Yani işveren, işçiye izin vermeyip çalıştırdığı sürenin parasını ekstra olarak ödemek zorundadır. Ancak yaptırım bununla sınırlı değildir.
Yüzde Yüz Zamlı Ödeme
İş Kanunu Md. 27/3, cezayı daha da ağırlaştırmıştır:
Bu maddeyi bir örnekle açıklayalım:
- İşçinin saatlik ücreti 100 TL olsun.
- İhbar süresi içinde günde 2 saat iş arama izni hakkı var.
- İşveren bu izni vermedi ve işçiyi o 2 saatte de çalıştırdı.
- İşçi zaten o 2 saatin ücretini (200 TL) normal maaşı içinde alıyor.
- İzin verilmediği için, bu 2 saatlik çalışma karşılığında ayrıca %100 zamlı ücret (2 x 200 TL = 400 TL) daha ödenmelidir.
- Sonuç olarak işçi, izin verilmediği için o 2 saat karşılığında toplamda 3 saatlik ücret (1 normal + 2 ceza) almış olur.
Haklı Fesih Sebebi
İş arama izninin verilmemesi, sadece parasal bir yaptırımla kalmaz. İşçi açısından bu durum, iş sözleşmesini haklı nedenle derhal fesih (İş Kanunu Md. 24/II) sebebidir. İşçi, “İş arama iznim verilmiyor” diyerek ihbar süresini beklemeden işi bırakabilir ve kıdem tazminatını tam olarak talep edebilir. Bu durumda karşı tarafa ihbar tazminatı ödemek zorunda kalmaz.
Sonuç
Yeni iş arama izni, işverenin inisiyatifinde olan bir lütuf değil, yasal bir zorunluluktur. Bu izni vermemenin maliyeti, işçiyi o saatlerde çalıştırmanın getirisinden çok daha yüksektir.
