Kamu Makamlarının Hakedişlerden Ücret Kesme Yükümlülüğü
Kamu kurumlarının ihale yoluyla özel sektöre (müteahhitlere) yaptırdığı işlerde çalışan işçilerin ücretlerinin korunması amacıyla İş Kanunu özel bir düzenleme getirmiştir. Bu düzenleme, kamu idarelerine, müteahhidin hakedişinden kesinti yaparak işçi ücretlerini ödeme sorumluluğu yükler.
Yasal Dayanak: İş Kanunu Madde 36
4857 sayılı İş Kanunu’nun 36. maddesi şu şekildedir:
Madde 36 – Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri… müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine… bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.
Uygulama Nasıl İşler?
Kamu kurumu (ihale makamı), müteahhide hakediş ödemesi yapmadan önce:
- İşyerinde (şantiyede), hakedişin ödeneceğine dair yazılı bir ilan asarak işçilere duyurur.
- Ücret alacağı olan işçiler idareye başvurur.
- İdare, müteahhitten bordroları ister.
- Ödenmeyen ücretler varsa, müteahhidin hakedişinden kesilerek doğrudan işçilerin banka hesaplarına yatırılır.
Sorumluluk Sınırı: 3 Aylık Ücret
Kamu makamlarının bu sorumluluğu sınırsız değildir. Kanun, idarenin sorumluluğunu her hakediş dönemi için 3 aylık ücret tutarı ile sınırlamıştır. İşçinin 1 yıllık birikmiş ücret alacağı olsa bile, idare hakedişten en fazla son 3 aylık ücreti kesip ödeyebilir.
Önemli Not: Bu düzenleme, kamu kurumunu işçinin doğrudan işvereni yapmaz; sadece hakediş üzerinde işçi alacaklarına öncelik tanıyarak bir güvence mekanizması oluşturur.
