İşveren Raporlu İşçiye Ücret Ödemek Zorunda mı?
İşçinin hastalanması, iş kazası geçirmesi veya analık hali nedeniyle işe gidemediği (raporlu olduğu) dönemlerde, işverenin ücret ödeme yükümlülüğünün devam edip etmediği çalışma hayatının en temel sorularından biridir.
Genel Kural: Zorunluluk Yok
İş hukukunda “çalışılmayan süre için ücret ödenmez” ilkesi geçerlidir. İş Kanunu’na göre, işçinin raporlu olduğu dönemde iş sözleşmesi askıda kabul edilir. Bu nedenle, işverenin raporlu işçiye ücret ödeme zorunluluğu yoktur.
Önemli Not: İşçinin gelir kaybı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen “Geçici İş Göremezlik Ödeneği” (rapor parası) ile telafi edilir. Yani işçi maaşını işverenden değil, ödeneği devletten alır.
İstisnalar: Ne Zaman Ödenir?
Ancak bazı durumlarda işveren raporlu işçiye ücret ödemek zorunda kalabilir:
- Sözleşme Hükmü: İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde “işçi raporlu olsa dahi ücreti tam ödenir” veya “SGK ödemesi ile maaş arasındaki fark işverence tamamlanır” şeklinde bir madde varsa, işveren buna uymak zorundadır.
- İşyeri Uygulaması: Sözleşmede yazmasa bile, işveren uzun süredir raporlu işçilerin maaşlarını kesmeden tam yatırıyorsa, bu durum “işyeri uygulaması” haline gelir ve işçinin kazanılmış hakkı olur. İşveren bu uygulamadan tek taraflı dönemez.
İlk 2 Günün Ücreti
SGK, hastalık raporlarında ilk 2 gün için ödeme yapmaz (ödeme 3. günden başlar). İş kazası ve meslek hastalıklarında ise ilk günden itibaren ödeme yapar. Hastalık raporlarındaki ödenmeyen ilk 2 günün ücretini işverenin ödeyip ödemeyeceği tartışmalıdır. Ancak genel kanı ve Yargıtay kararları, sözleşmede aksine hüküm yoksa işverenin bu 2 gün için de ücret ödeme zorunluluğu olmadığı yönündedir.
Tam Ücret Ödenirse Ne Olur?
Bazı kurumsal işyerleri, işçi mağdur olmasın diye raporlu dönemde de maaşı tam yatırır. Bu durumda işçi, SGK’dan aldığı rapor parasını işverene iade eder (mahsuplaşma yapılır). Böylece işçinin eline geçen toplam para değişmez ve SGK işlemleriyle uğraşmamış olur.
