Fazla Mesai Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları
İşçinin emeği kutsaldır ve karşılığının tam olarak ödenmesi anayasal bir haktır. Fazla mesai yapmasına rağmen ücretini alamayan işçi, kanun önünde çaresiz değildir. İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları, bu durumdaki işçiye çok güçlü haklar tanımıştır.
1. Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı
İşçinin en önemli kozu, iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshetme hakkıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II-e maddesi uyarınca, ücretin (buna fazla mesai ücreti de dahildir) kanun hükümlerine uygun olarak hesaplanmaması veya ödenmemesi, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verir.
Önemli: İşçi bu hakkını kullanarak işten ayrıldığında, istifa etmiş sayılmaz. Haklı nedenle fesih yaptığı için kıdem tazminatına hak kazanır. Ancak ihbar tazminatı alamaz (çünkü sözleşmeyi kendisi sona erdirmiştir).
2. Fazla Mesai Alacağı Davası
İşçi, iş sözleşmesi devam ederken veya sona erdikten sonra (zamanaşımı süresi içinde) İş Mahkemesi’nde dava açarak ödenmeyen fazla mesai ücretlerini talep edebilir. Bu davada:
- Fazla mesai ücretleri %50 zamlı olarak hesaplanır.
- Alacağa, ödenmesi gereken tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir.
3. İş Görmekten Kaçınma Hakkı
Fazla mesai ücreti de “ücret” kavramı içindedir. İş Kanunu’nun 34. maddesi gereğince, ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçi, iş görmekten kaçınabilir (çalışmayabilir). Bu nedenle işten çıkarılamaz ve yerine yeni işçi alınamaz.
4. Şikayet Hakkı
İşçi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na veya Alo 170 hattına şikayette bulunarak işyerinin denetlenmesini talep edebilir. Yapılan denetim sonucunda fazla mesai ücretlerinin ödenmediği tespit edilirse, işverene idari para cezası uygulanır ve eksik ücretlerin ödenmesi ihtar edilir.
