Belirli Süreli Sözleşmelerde İşe İade Davası Açılabilir mi?
İş Kanunu’nun iş güvencesi sistemini düzenleyen 18. maddesi, işe iade davası açabilme hakkını açıkça “belirsiz süreli iş sözleşmesi” ile çalışan işçilere tanımıştır. Bu nedenle, kural olarak belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilerin işe iade davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Kural: Belirli Süreli Sözleşmelerde İş Güvencesi Yoktur
Belirli süreli iş sözleşmesi, işin niteliği gereği belirli bir süre devam edecek işlerde (örneğin bir bina inşaatı, bir projenin tamamlanması) veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılan sözleşmedir. Bu tür sözleşmelerde, süre sonunda iş ilişkisi kendiliğinden sona erer. İşveren, sözleşmeyi süresinden önce haksız olarak feshederse, işçi işe iade davası açamaz ancak “bakiye süre ücreti” (sözleşmenin kalan süresine ait ücret) tazminatı talep edebilir.
İş Kanunu Madde 18/1: “Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren…”
İstisna: Sözleşmenin Belirsiz Süreli Olduğunun İspatı
Uygulamada, işverenlerin işçiyi iş güvencesi hükümlerinden (işe iade davasından) mahrum bırakmak amacıyla, aslında belirsiz süreli olması gereken işlerde belirli süreli sözleşme yaptıkları sıkça görülmektedir. Yargıtay, bu tür durumlarda sözleşmenin “türünü” denetler.
Zincirleme (Üst Üste) Yapılan Sözleşmeler
İş Kanunu’nun 11. maddesine göre, belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Eğer esaslı bir neden (örneğin işin doğası gereği süreklilik arz etmeyen bir proje) yoksa ve sözleşmeler sürekli yenileniyorsa, bu sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Önemli Yargıtay Yaklaşımı: Eğer mahkeme, sözleşmenin aslında belirsiz süreli olduğuna karar verirse, işçi iş güvencesi kapsamına girer ve işe iade davası açabilir. Bu durumda işveren, “sözleşme belirli süreliydi” savunmasını ileri süremez.
Sonuç
- Gerçekten objektif koşullara dayalı, hukuka uygun bir belirli süreli sözleşmeniz varsa, işe iade davası açamazsınız.
- Ancak, işiniz sürekliyse ve işveren haksız yere sizinle belirli süreli sözleşme yapmışsa veya sözle��menizi sürekli yenilemişse, mahkemeye başvurarak sözleşmenizin belirsiz süreli olduğunun tespitini ve işe iadenizi isteyebilirsiniz.
