39
Suça İştirak: Suçu Birlikte İşlemek
Bir suçu tek başına işlemekle, birkaç kişi birleşip işlemek arasında fark vardır. Suçun işlenmesine katkıda bulunan herkes, katkısının niteliğine göre sorumlu tutulur. Buna Suça İştirak denir.
Türk Ceza Kanunu Madde 37:
“(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.”
“(1) Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri, fail olarak sorumlu olur.”
İştirak Türleri
Suça katılanlar iki ana gruba ayrılır:
- Failler (Başrol Oyuncuları): Suçu bizzat işleyen veya suç üzerinde “hakimiyet kuran” kişilerdir. Tam ceza alırlar.
- Şerikler (Yardımcı Oyuncular): Suçun işlenmesine yardım eden veya azmettiren ama bizzat işlemeyen kişilerdir. Genellikle indirimli ceza alırlar (Azmettiren hariç).
Bağlılık Kuralı
İştirakten söz edebilmek için asıl failin “kasten ve hukuka aykırı” bir fiil işlemiş olması gerekir. Eğer asıl fail suçu işlemezse veya teşebbüs bile etmezse, diğerleri (azmettiren veya yardım eden) cezalandırılmaz.
Örnek: Ali, Veli’ye “Git Ahmet’i öldür, sana silah vereyim” der. Veli silahı alır ama Ahmet’i öldürmekten vazgeçer ve hiçbir şey yapmaz. Bu durumda Ali (azmettiren/yardım eden) ceza almaz. Çünkü ortada işlenmiş bir suç veya teşebbüs yoktur.