70
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK Madde 223)
CMK Madde 223/3:
Sanık hakkında;
a) Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması,
b) Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk hali ya da cebir veya tehdit etkisiyle işlenmesi,
c) Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması,
d) Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi,
hallerinde, kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
Sanık hakkında;
a) Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması,
b) Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk hali ya da cebir veya tehdit etkisiyle işlenmesi,
c) Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması,
d) Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi,
hallerinde, kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
CMK Madde 223/4:
İşlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen;
a) Etkin pişmanlık,
b) Şahsî cezasızlık sebebinin varlığı,
c) Karşılıklı hakaret,
d) İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı,
dolayısıyla, faile ceza verilmemesi hallerinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
İşlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen;
a) Etkin pişmanlık,
b) Şahsî cezasızlık sebebinin varlığı,
c) Karşılıklı hakaret,
d) İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı,
dolayısıyla, faile ceza verilmemesi hallerinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
CMK Madde 230/3:
Ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın gerekçesinde, 223 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen hallerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.
Ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın gerekçesinde, 223 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen hallerden hangisine dayanıldığının gösterilmesi gerekir.
Yargıtay Uygulaması: Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, bir beraat hükmü değildir; ancak sanığın cezalandırılmadığı bir hüküm türüdür. Adli sicil kaydına işlenmez ancak soruşturma ve kovuşturma kayıtlarında görülebilir.
4. Yargılama Giderleri (CMK Madde 327)
Kural olarak, hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen sanıktan yargılama gideri istenmez; giderler Devlet Hazinesi üzerinde kalır. Ancak, sanık kendi kusuruyla (örneğin duruşmaya gelmeyerek işlemin yenilenmesine sebep olarak) gider yapılmasına neden olmuşsa, bu giderlerden sorumlu tutulabilir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 4. Ceza Dairesi (2020/15354 E., 2022/13614 K.):
“Fiilin haksızlık içeriğinin azlığı gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için, eylemin suç olarak tanımlandığı kanun maddesinde bu konuda açık bir düzenleme bulunması zorunludur. Kasten yaralama suçunda böyle bir düzenleme bulunmadığından, bu gerekçeyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.”
“Fiilin haksızlık içeriğinin azlığı gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için, eylemin suç olarak tanımlandığı kanun maddesinde bu konuda açık bir düzenleme bulunması zorunludur. Kasten yaralama suçunda böyle bir düzenleme bulunmadığından, bu gerekçeyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.”
Yargıtay 18. Ceza Dairesi (2016/187 E.):
“Karşılıklı hakaret nedeniyle CMK’nın 223/4-c maddesi gereğince ‘ceza verilmesine yer olmadığına’ karar verilmesi gerekirken, kanunda öngörülmeyen ‘ceza verilmesinden vazgeçilmesine’ şeklinde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.”
“Karşılıklı hakaret nedeniyle CMK’nın 223/4-c maddesi gereğince ‘ceza verilmesine yer olmadığına’ karar verilmesi gerekirken, kanunda öngörülmeyen ‘ceza verilmesinden vazgeçilmesine’ şeklinde hüküm kurulması hukuka aykırıdır.”
