Adli Kolluğun Olay Yerinde Aldığı Tedbirler
Suç işlendikten hemen sonra olay yerine gelen kolluk görevlilerinin öncelikli görevi, delillerin kaybolmasını önlemek ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Bu kapsamda, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) adli kolluğa olay yerinde belirli yetkiler tanımıştır.
Olay Yeri Güvenliği ve Kişilerin Uzaklaştırılması
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 168. maddesi, adli kolluğun olay yerindeki yetkilerini açıkça düzenlemektedir. Buna göre, olay yerinde görevine ait işlemlere başlayan adli kolluk görevlisi, işlemlerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla tedbirler alabilir.
CMK Madde 168: “(1) Olay yerinde görevine ait işlemlere başlayan adlî kolluk görevlisi, bunların yapılmasına engel olan veya yetkisi içinde aldığı tedbirlere aykırı davranan kişileri, işlemler sonuçlanıncaya kadar ve gerektiğinde zor kullanarak bundan men eder.”
Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere, kolluk görevlisi olay yerindeki inceleme ve araştırma işlemlerini engelleyen veya alınan tedbirlere (örneğin güvenlik şeridinin ihlal edilmesi) aykırı davranan kişileri olay yerinden uzaklaştırma yetkisine sahiptir.
Zor Kullanma Yetkisi
Adli kolluk görevlisi, olay yerinde aldığı tedbirlere uyulmaması veya işlemlerin engellenmesi durumunda, bu kişileri men etmek için gerektiğinde zor kullanma yetkisine haizdir. Bu yetki, delillerin karartılmasını önlemek ve soruşturmanın selametini sağlamak amacıyla kanun koyucu tarafından tanınmıştır.
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu
Olay yerinde görevini yapan adli kolluk görevlisine karşı, görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanan kişiler, Türk Ceza Kanunu’nun 265. maddesinde düzenlenen “Görevi yaptırmamak için direnme” suçunu işlemiş olurlar.
TCK Madde 265/1: “Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”
Cumhuriyet Savcısının Bilgilendirilmesi
Adli kolluk görevlileri, el koydukları olayları, yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri emrinde çalıştıkları Cumhuriyet savcısına derhal bildirmekle yükümlüdürler (CMK m. 161/2). Cumhuriyet savcısı, adli kolluk görevlilerine emirleri yazılı veya acele hallerde sözlü olarak verir; sözlü emir en kısa sürede yazılı olarak da bildirilir.
