Toplu İş Sözleşmesi (TİS) Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç
Toplu İş Sözleşmesi (TİS), işçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek amacıyla yapılan yazılı anlaşmadır. Bu süreç 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile sıkı prosedürlere bağlanmıştır.
1. Yetki Tespiti Aşaması
TİS sürecinin başlayabilmesi için sendikanın “yetkili” olması gerekir:
- Barajlar: Sendika, kurulu bulunduğu işkolunda çalışan toplam işçilerin en az %1’ine üye yapmış olmalıdır.
- İşyeri Çoğunluğu: Ayrıca, sözleşme yapılacak işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının (işletme sözleşmelerinde %40’ının) o sendikaya üye olması şarttır.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurularak yetki belgesi alınır.
2. Müzakere (Görüşme) Süreci
Yetki belgesi kesinleştikten sonra sendika, işvereni toplu görüşmeye çağırır:
- Çağrı tarihinden itibaren 15 gün içinde yer ve zaman belirlenir.
- 60 Günlük Süre: Tarafların masada anlaşması için yasal süre 60 gündür. Bu sürede anlaşma sağlanırsa TİS imzalanır.
3. Arabuluculuk ve Uyuşmazlık
Eğer 60 günlük sürede masada anlaşma sağlanamazsa;
- Durum bir tutanakla tespit edilir ve “resmi arabulucu” görevlendirilir.
- Arabulucu, tarafları uzlaştırmak için 15 gün (gerekirse +6 gün) çaba harcar.
- Yine anlaşma olmazsa, sendikanın 60 gün içinde grev kararı alma hakkı doğar.
4. Yürürlük ve Kapsam
İmzalanan TİS, sendika üyesi olan tüm işçilere uygulanır. Sendika üyesi olmayan işçiler ise “dayanışma aidatı” ödeyerek bu haklardan yararlanabilirler.
Sonuç olarak; toplu iş sözleşmesi süreci işçilerin birleşerek işveren karşısında pazarlık gücünü artırdığı demokratik bir mekanizmadır. Bu sürecin yasal sürelere uygun yürütülmesi, sendikal hakların kaybını önlemek adına hayatidir.
