Süt İzninin Toplu Kullanılması Mümkün mü?
Çalışan annelerin en çok merak ettiği konulardan biri, günlük 1.5 saatlik süt izinlerini birleştirerek haftanın bir günü tam gün izin kullanıp kullanamayacaklarıdır. Bu konu, kanunun lafzı ile uygulama arasındaki en büyük tartışma alanlarından biridir.
1. Kanunun Katı Kuralı
4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesi, süt iznini “günde toplam bir buçuk saat” olarak tanımlamıştır. Kanun metni, bu iznin günlük bir ihtiyaç olduğunu varsayarak düzenleme yapmıştır.
2. İşveren Onayı İle Birleştirme
Uygulamada birçok işveren ve işçi, karşılıklı anlaşarak bu izinleri birleştirmektedir (Örneğin Cuma günleri tam gün izin yapılması).
- İşveren bu duruma onay verirse, taraflar arasında bir uyuşmazlık çıkmadığı sürece bu uygulama devam edebilir.
- Ancak işveren, istediği an “kanun günlük kullanım diyor” diyerek bu uygulamayı sonlandırabilir.
3. Yargıtay’ın Yaklaşımı
Yargıtay, süt izninin amacının çocuğun beslenmesi olduğunu belirterek, bu iznin biriktirilip topluca kullanılmasını kural olarak uygun bulmamaktadır. Ancak işverenin bu şekilde kullanımına izin vermesi durumunda, işçinin bu izni kullandığı kabul edilir.
4. Süt İzninin Paraya Dönüşmesi
İşçi süt iznini toplu kullanmak isteyip işveren reddederse, işçi günlük 1.5 saatini kullanmak zorundadır. Eğer işveren günlük de kullandırtmıyorsa, bu sürelerin tamamı %50 zamlı fazla mesai olarak işçiye ödenmelidir.
Sonuç olarak; süt izninin toplu kullanımı yasal bir hak değil, işverenin rızasına bağlı bir “kolaylıktır”. Kadın işçilerin bu konuda işverenle yazılı mutabakat yapmaları önerilir; ancak yasal olarak günlük 1.5 saatlik hakkın her gün kullanımı en güvenli yoldur.
