Çalışırken Engelli Hale Gelen İşçinin Yasal Korunması
İş hayatında karşılaşılan en üzücü durumlardan biri, bir işçinin geçirdiği kaza veya hastalık sonucu engelli hale gelmesidir. İş Kanunu, bu durumdaki işçilerin iş hayatından kopmaması için işverene “tekrar işe alma” ve “öncelik tanıma” yükümlülükleri yüklemiştir.
1. Öncelikli İşe Alınma Hakkı
İş Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca; bir işyerinde çalışırken engelli hale gelen ve bu nedenle işinden ayrılmak zorunda kalan işçi, daha sonra çalışabilecek duruma gelirse (veya mevcut engelini belgeleyip uygun iş isterse);
- İşveren, boşalacak ilk uygun işe bu işçiyi öncelikle almak zorundadır.
- İşçi, iyileştiğini veya çal��şabileceğini bildiren sağlık raporu ile işverene başvurmalıdır.
2. İşverenin Tazminat Yükümlülüğü
Eğer işyerinde uygun bir boş kadro (vakans) varsa ve işveren, çalışmak isteyen eski engelli işçisini haklı bir sebep olmaksızın işe almazsa;
- İşveren, işçiye 6 aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
- Bu tazminat, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı haklarından bağımsız bir cezai şart niteliğindedir.
3. İşyeri Şartlarının Uygun Hale Getirilmesi
Sonradan engelli olan işçi çalışmaya devam ediyorsa, işveren “İş Sağlığı ve Güvenliği” kuralları gereği çalışma ortamını işçinin yeni durumuna göre düzenlemelidir (Erişilebilirlik, uygun ekipman vb.).
4. Başvuru Süresi
İşçi, engel durumunun çalışmaya engel olmadığını belgelediği andan itibaren makul bir sürede (yasal olarak net süre belirtilmese de dürüstlük kuralı gereği hemen) işverene başvurmalıdır.
Sonuç olarak; yasalarımız engelli hale gelen işçinin kapı dışarı edilmesini değil, topluma kazandırılmasını emreder. İşverenlerin eski işçilerine vefa ve yasal zorunluluk gereği öncelik tanıması, hem hukuki bir borç hem de sosyal bir görevdir.
