Servis İmkanı Tazminat Hesabına Nasıl Dahil Edilir?
İşveren tarafından sağlanan personel servisi, işçiye sunulan en önemli “ayni” (mal/hizmet olarak sağlanan) haklardan biridir. Bu imkanın ekonomik bir değeri olduğu için, kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamalarında mutlaka dikkate alınması gerekir.
1. Servis Bedelinin Giydirilmiş Ücrete Etkisi
Kıdem tazminatı, işçinin sadece çıplak maaşı üzerinden değil, “giydirilmiş brüt ücreti” üzerinden hesaplanır. İşveren işçiye servis imkanı sağlıyorsa;
- İşçinin ulaşım masrafından tasarruf etmesini sağlayan bu hizmetin aylık nakit karşılığı hesaplanır.
- Bu tutar, işçinin aylık brüt maaşına eklenir.
- Tazminat ödemesi bu yeni ve yüksek tutar üzerinden yapılır.
2. Servis Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Uygulamada servis bedeli genellikle şu yöntemle bulunur:
- İşverenin servis firmasına ödediği toplam aylık fatura tutarı, servisi kullanan toplam işçi sayısına bölünür.
- Elde edilen “kişi başı aylık servis maliyeti”, o işçinin giydirilmiş ücretine eklenir.
- Eğer işveren kendi araçlarıyla bu hizmeti veriyorsa, benzer bir güzergahtaki toplu taşıma veya emsal servis bedelleri esas alınır.
3. Servisin Kaldırılması ve İşçinin Hakları
Servis imkanı bir kez sağlanmaya başlandığında “işyeri uygulaması” haline gelir. İşveren ekonomik gerekçelerle servisi kaldırmak isterse;
- İşçiye yazılı bildirim yapmalıdır (İş Kanunu Md. 22).
- İşçi bunu kabul etmezse, işveren servis hizmeti yerine işçiye nakdi yol yardımı ödemek zorundadır.
- Tek taraflı olarak servislerin kaldırılması işçi için haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı doğurur.
Sonuç olarak; servis imkanı sadece bir ulaşım kolaylığı değil, işçinin yasal alacaklarını doğrudan etkileyen mali bir haktır. Tazminat hesaplamalarında servis bedelinin ihmal edilmesi, işçinin eksik ödeme almasına neden olur.