Profesyonel Sendika Yöneticisi Kimdir? Hangi Haklara Sahiptir?
Bir işyerinde çalışırken sendika organlarına seçilen ve mesaisini tamamen sendikal faaliyetlere ayıran kişilere “profesyonel sendika yöneticisi” denir. Bu kişilerin hem sendikadaki görevlerini özgürce yapabilmeleri hem de görevleri bittiğinde işlerine geri dönebilmeleri için kanun koyucu özel koruma kalkanları oluşturmuştur. Bu haklar 6356 sayılı Kanun’un 23 ve 24. maddelerinde düzenlenmiştir.
1. İş Sözleşmesinin Askıya Alınması
Bir işçi, sendika veya konfederasyonun yönetim kurulu üyeliğine seçildiğinde;
- İşyerindeki çalışmasına ara vererek sendikada görev yapmaya başlar.
- Bu durumda işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesi askıya alınır.
- Askı süresince işveren ücret ödemez (ücret sendika tarafından karşılanır), ancak işçinin kıdeme bağlı hakları (emeklilik hariç, kıdem terfi vb.) devam eder.
2. İşe Geri Dönme Hakkı (Madde 23)
İşveren, bu başvuruyu takip eden bir ay içinde işçiyi eski işine veya benzer bir işe başlatmak zorundadır.
3. İşe Başlatmamanın Ağır Tazminatı
Eğer işveren, görevi biten sendika yöneticisini haklı bir sebep olmaksızın işe geri almazsa:
- İşçiye, en az 6 aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.
- Bu tazminat, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı haklarından bağımsız bir “yöneticilik güvencesi tazminatı”dır.
4. Sendikal Faaliyet Nedeniyle Fesih Yasaklılığı
İşveren, bir işçinin sendika yöneticisi olması veya sendikal faaliyetlerde bulunması nedeniyle iş sözleşmesini feshedemez. Bu durum “Sendikal Tazminat” (en az bir yıllık ücret tutarında) ödenmesini gerektiren ağır bir ayrımcılık suçudur.
5. Sosyal Güvenlik Durumu
Profesyonel sendika yöneticilerinin sosyal güvenlik primleri, yöneticilik yaptıkları sendika tarafından ödenir. Bu sayede emeklilik haklarında herhangi bir kayıp yaşanmaz.
Sonuç olarak; sendika yöneticilerine sağlanan bu güvenceler, sendikal örgütlenmenin devamlılığını ve yöneticilerin işveren baskısından bağımsız olarak işçilerin haklarını savunabilmesini teminat altına alır.
