Nafaka Borcunun Ücret Haczindeki Önceliği
İcra hukukunda alacaklar arasında belirli bir hiyerarşi bulunur. İşçinin maaşından yapılacak kesintilerde nafaka alacakları, diğer tüm adi alacaklara (banka kredi borçları, senet borçları vb.) göre mutlak bir önceliğe sahiptir. Bu öncelik, hem kesinti sırasını hem de kesinti miktarını doğrudan etkiler.
Nafaka Borcunun Rüçhan (Öncelik) Hakkı
İşçinin maaşında hali hazırda bir icra haczi (sıra bekleyen borçlar) olsa bile, nafaka borcu bu sırayı bozar:
- Birinci Sıra: Nafaka haczi, icra dairesine ulaştığı anda diğer tüm hacizlerin önüne geçer. İşveren, öncelikle aylık cari nafaka miktarını kesmek zorundadır.
- Limit İstisnası: Normal borçlarda maaşın en fazla 1/4’ü kesilebilirken, nafaka borcunda mahkemenin belirlediği tutarın tamamı (maaşın 1/4’ünden fazla olsa dahi) kesilir.
Birikmiş Nafaka vs. Aylık Cari Nafaka
Nafaka alacakları arasında da bir ayrım söz konusudur:
- Aylık Cari Nafaka: Her ay ödenmesi gereken güncel nafakadır. Maaşın 1/4 sınırlamasına tabi değildir, öncelikle ve tam olarak kesilir.
- Birikmiş Nafaka Borcu: Geçmiş aylardan kalan ödenmemiş nafakadır. Yargıtay’ın genel eğilimi, birikmiş nafaka alacaklarının “adi alacak” gibi değerlendirilerek maaşın 1/4’ü oranında kesilmesi yönündedir. Ancak güncel aylık nafaka her zaman tam kesilmeye devam eder.
İşverenin Yükümlülüğü
İşveren, icra dairesinden gelen “Maaş Haczi Müzekkeresi”nde nafaka alacağı olduğunu gördüğünde, diğer dosyaları durdurup nafakaya öncelik vermelidir. Nafaka kesintisini yapmayan işveren, nafaka borçlusu gibi sorumlu tutulur ve hakkında icra takibi başlatılabilir.
Sonuç olarak, nafaka alacağı “kişinin geçimi ve yaşam hakkı” ile ilgili olduğu için hukuk sistemimiz tarafından en üst düzeyde korunmaktadır. Maaş haczinde 1/4 kuralının tek ve en güçlü istisnası nafaka ödemeleridir.
