Lokavt Kararı ve Uygulama Süreci Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Lokavt, toplu iş uyuşmazlıklarında işverenin, işçileri topluca işten uzaklaştırarak faaliyeti durdurmasıdır. Grevin işverene karşı bir silah olması gibi, lokavt da işverenin sendikanın taleplerine karşı kullandığı yasal bir savunma aracıdır. 6356 sayılı Kanun’un 60. maddesi ile düzenlenmiştir.
1. Lokavt Kararı Nasıl Alınır?
Bir işverenin kanuni lokavt kararı alabilmesi için şu aşamalar gerçekleşmelidir:
- İşçi sendikasının usulüne uygun olarak alınmış bir grev kararı olmalıdır.
- Grev kararı işverene tebliğ edildikten sonra, işveren (veya üyesi olduğu işveren sendikası) 60 gün içinde lokavt kararı alabilir.
- Alınan karar, uygulama tarihinden en az 6 iş günü önce karşı tarafa ve mülki amirliğe bildirilmelidir.
2. Kanuni Lokavtın Sonuçları
Lokavt uygulanmaya başladığında işyerinde şu hukuki durumlar oluşur:
- Sözleşmelerin Askıya Alınması: Lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri feshedilmiş sayılmaz, sadece askıya alınır.
- Ücret Ödememe: İşveren, lokavt süresince işçilere ücret ödemez ve sigorta primlerini yatırmaz.
- İşyerinden Uzaklaştırma: İşçiler işyerini terk etmek zorundadırlar. Ancak bakım, onarım ve güvenlik için ayrılan “zorunlu personel” çalışmaya devam eder.
3. Lokavt Esnasında Yasaklar
İşveren lokavt yaparken şu kurallara uymak zorundadır:
- Yerine İşçi Alma Yasagı: Lokavt nedeniyle işten uzaklaştırılan işçilerin yerine yeni personel alınamaz.
- Tahliye: İşçiler lokavt başladığında işyerini boşaltmak zorundadır; boşaltmayanlar hakkında yasal işlem yapılabilir.
4. Lokavtın Sona Ermesi
Tarafların toplu iş sözleşmesini imzalamasıyla veya sendikanın grevden vazgeçmesiyle lokavt kendiliğinden sona erer. Lokavt bittiğinde işveren işçileri tekrar işbaşı yaptırmakla yükümlüdür.
Sonuç olarak; lokavt iş hukukunun en sert araçlarından biridir. İşverenin bu hakkı kötü niyetli veya prosedüre aykırı kullanması, telafisi güç mali ve hukuki sonuçlar doğurabilir.
