Kasten Öldürme ile Kasten Yaralama Sonucu Ölüm Arasındaki Farklar
Ceza yargılamalarında en kritik ve belirlenmesi en zor konulardan biri, failin eyleminin “kasten öldürme” (TCK 81) mi, yoksa “kasten yaralama sonucu ölüme neden olma” (TCK 87/4) mı olduğudur. Her iki durumda da sonuç bir insanın ölümüdür, ancak failin niyeti (kastı) ve alacağı ceza dramatik şekilde farklıdır.
Temel Hukuki Ayrım
Kasten Öldürme (TCK m.81): Failin kastının başından beri öldürmeye yönelik olduğu durumdur. Fail, bilinçli ve isteyerek ölüm sonucunu hedeflemiştir.
Kasten Yaralama Sonucu Ölüm (TCK m.87/4): Failin kastı yaralamaya yöneliktir, ancak yaralama eylemi öngörülmeyen şekilde ölümle sonuçlanmıştır. Burada fail ölümü değil, sadece vücut bütünlüğüne zarar vermeyi amaçlamıştır.
Kastın Tespiti: Objektif Kriterler
Failin iç dünyasındaki niyetini (kastını) kesin olarak bilmek mümkün olmadığından, Yargıtay yerleşik içtihatlarıyla objektif kriterler geliştirmiştir. Bu kriterler, failin amacının öldürmek mi yoksa sadece acı vermek/yaralamak mı olduğunu anlamaya yarar:
- 1. Suç Aletinin Niteliği: Kullanılan aletin öldürücülüğe elverişli olup olmadığı temel kriterlerden biridir:
- Ateşli silahlar, uzun ve sivri bıçaklar, baltalar → Öldürmeye elverişli
- Künt cisimler, küçük sopalar, kısa bıçaklar → Yaralamaya yönelik
- Yargıtay: “Tabanca gibi ateşli silahların kullanılması öldürme kastına güçlü karine oluşturur”
- 2. Darbe Sayısı ve Şiddeti: Çok sayıda ve şiddetli darbe, öldürme kastına karinedir:
- Tek darbe genellikle yaralama kastını gösterir
- Çok sayıda darbe (özellikle 5’in üzerinde) öldürme kastına işaret eder
- Mağdur yerde yatarken vurulmaya devam edilmesi öldürme kastının göstergesidir
- 3. Hedef Alınan Vücut Bölgesi: Vücudun hangi bölgesinin hedef alındığı kritik öneme sahiptir:
- Hayati bölgeler: Baş, boyun, göğüs, kalp bölgesi, karın → Öldürme kastı
- Hayati olmayan bölgeler: Kol, bacak, el, ayak → Yaralama kastı
- Yargıtay: “Göğüs bölgesine yönelik saldırı öldürme kastına kuvvetli karine oluşturur”
- 4. Fail ile Mağdur Arasındaki Husumet Derecesi: Olay öncesi ilişki durumu:
- Uzun süreli düşmanlık, kan davası → Öldürme kastını güçlendirir
- Ani gelişen tartışma, trafik kavgası → Yaralama kastını güçlendirir
- Daha önce tehdit ve öldürme teşebbüsü varsa öldürme kastı güçlenir
- 5. Failin Eylemine Son Veriş Şekli: Kritik bir değerlendirme kriteri:
- Fail kendiliğinden durdu → Yaralama kastı güçlü
- Mermisi bitti veya silahı bozuldu → Öldürme kastı güçlü
- Üçüncü kişiler müdahale etti → Öldürme kastı güçlü
- Mağdur kaçtı veya bayıldı → Değerlendirmeye göre
- 6. Olay Sonrası Davranışlar: Failin olay sonrası tutumu:
- Mağdura yardım etmesi → Yaralama kastını güçlendirir
- Ambulans çağırması → Yaralama kastını güçlendirir
- Olay yerinden kaçması → Öldürme kastını güçlendirir
- Mağdurun ölüp ölmediğini kontrol etmesi → Öldürme kastı
Yargıtay İçtihatları Işığında Değerlendirme
Yargıtay CGK 2019/123 K: “Kastın belirlenmesinde tek kriter yeterli değildir. Tüm kriterler birlikte değerlendirilmeli, şüpheli durumda sanığın lehine karar verilmelidir.”
Yargıtay 1. CD 2020/1845 K: “Ateşli silahla göğüs bölgesine tek atış yapılması halinde bile, diğer kriterler yaralama kastını destekliyorsa TCK 87/4’ten ceza verilebilir.”
Cezai Farklar
Kasten Öldürme (TCK 81): Temel ceza Müebbet Hapistir.
Kasten Yaralama Sonucu Ölüm (TCK 87/4): Failin kastı yaralamaktır ancak sonuç ölüm olmuştur. Ceza, duruma göre 8 yıldan 12 yıla veya 12 yıldan 16 yıla kadar hapistir.
Ahmet, kavga ettiği Mehmet’in göğüs bölgesine tabancayla 3 el ateş eder. Mehmet ölür.
Sonuç: Silah öldürücü, bölge hayati ve atış sayısı birden fazladır. Kastın öldürmeye yönelik olduğu kabul edilir. Müebbet hapis.
Ahmet, kavga ettiği Mehmet’in bacağına korkutmak amacıyla bir kez bıçak saplar. Ancak bıçak ana atardamara (femoral arter) denk gelir ve Mehmet kan kaybından ölür.
Sonuç: Bacak hayati bölge değildir, darbe tektir. Ahmet’in amacı öldürmek değil yaralamaktı. TCK 87/4’ten (Kasten yaralama sonucu ölüm) yargılanır ve süreli hapis cezası alır.
